Gültepe Roma Lahdi, Mart 2018’de Kayseri’nin Gültepe Mahallesi’nde, bir oto yıkamacının bahçesinde yapılan kaçak kazı sonucu gün yüzüne çıkarılmıştır. Yaklaşık 10 ton ağırlığındaki bu anıtsal taş lahit, yetkililerin zamanında müdahalesiyle koruma altına alınmış ve kısa sürede bilimsel incelemelere konu olmuştur.

Yapılan araştırmalar, lahidin yaklaşık 1700 ila 1770 yıllık olduğunu ve MS 3. ila 4. yüzyıla, yani Roma İmparatorluğu’nun Anadolu’daki etkili ve güçlü dönemine tarihlendirilebileceğini ortaya koymuştur. Lahitte kullanılan taşın, bölgeye özgü volkanik kayaçlardan biri olan bazalt olması dikkat çekicidir. Roma elitlerinin mezarlarında genellikle mermer tercih edilmesi, bu lahidin yüksek aristokrasiye değil, ancak yine de refah seviyesi belli bir düzeyin üzerinde olan yerel bir aileye ait olabileceğini düşündürmektedir.

Lahidin dikkatlice açılmasıyla birlikte bazı önemli buluntulara ulaşılmıştır: dört ila altı kişiye ait olduğu tahmin edilen insan kalıntıları (özellikle kafatası ve uzun kemikler), muhtemelen cam ya da pişmiş topraktan yapılmış bir gözyaşı şişesi ve bakır ya da bronzdan olduğu düşünülen bir metal bilezik. Bu eşyalar, Roma dönemine ait mezar geleneklerinde sıkça rastlanan “ölü armağanları” kapsamında değerlendirilmektedir. Gözyaşı şişeleri, antik dönem cenaze ritüellerinde yas ve vedayı simgelerken; ziynet eşyaları, ölen kişiye duyulan saygı, sevgi ve sosyal konumu ifade eden semboller olarak yorumlanmaktadır.

Kazının ardından lahit, Kayseri Müze Müdürlüğü tarafından koruma altına alınarak Kayseri Kalesi Kültür ve Sanat Merkezi’nin bahçesine taşınmış ve halkın ziyaretine açılmıştır. Buna karşın, lahidin bulunduğu bahçede bugüne dek herhangi bir resmi arkeolojik kazı gerçekleştirilmemiştir. Alan, geçici güvenlik önlemleriyle çevrilmiş olsa da sistematik bir bilimsel araştırma yapılmamıştır. Mevcut bilgiler ışığında bölgede başka mezar yapıları ya da bir nekropol alanına işaret eden somut bir iz tespit edilememiştir.

✶ Medya