Tahir Paşa Konağı, geleneksel Van sivil mimarisinin seçkin örneklerinden biri olarak 1880’li yıllarda inşa edilmiş ve 1898–1906 yılları arasında Van valisi olan İşkodralı Tahir Paşa’nın konutu olarak kullanılmıştır. Bu dönem Bediüzzaman Said Nursî gençlik yıllarında yaklaşık on beş kış boyunca burada misafir edilmiştir. Ayrıca Tahir Paşa’nın oğlu ve Said Nursî’nin Horhor Medresesi’ndeki talebesi olan Cevdet Bey daha sonra Van valisi olarak görev yapmıştır. Kazım Karabekir Paşa’nın çocukluk dönemine ait bazı hatıralar da konağın geçmişine dahil olmuştur.

1979’da Ankara Yüksek Anıtlar Kurulu tarafından tescillenen yapı, iki katlı ve düz toprak damlı mimarisiyle geleneksel Van konut tipolojisinin önde gelen örnekleri arasında kabul edilir. Ahşap ve toprak ağırlıklı malzemelerle, çamur sıva tekniği kullanılarak inşa edilen konak; iklimle uyumlu mimarisi sayesinde kışın sıcak, yazın serin bir iç ortam sağlayan elverişli bir yapısal düzen sunar. 1980’li yıllara kadar ayakta kalan ve 1990’lara dek kısmen kullanılan bina, ilgisizlik nedeniyle zaman içinde üst örtüsünü yitirmiş, beden duvarları çökmüş ve tamamen harap hâle gelmiştir.

Geleneksel Van evlerinin karakteristik düzenini sürdüren konak, doğrudan sokağa açılmakta olup ev ile sokak arasında bir avlu veya geçiş bulunmamaktadır. Harem–selamlık ayrımının uygulanmadığı yapıda aile yaşamı iç içe bir düzenle şekillenmiştir. Zemin katta ortada bir sofa yer almakta; bu sofaya sağlı sollu dizilen dikdörtgen planlı altı oda bağlanmaktadır. Üst kat tamamen yaşam alanı olarak düzenlenmiş, misafir kabulü ve uyuma mekânları bu katta toplanmıştır. Tek kollu ahşap merdiven zemin kattan üst kata geçişi sağlar ve doğrudan üst kat sofasına açılır. Üst katta, sofadan sokağa doğru yaklaşık 1,10 metre dışa taşan ve “köşk” olarak adlandırılan bir çıkma dikkati çeker.

Konağın mülkiyeti günümüzde Elmas Öztürk’e aittir. Van Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından yürütülen rekonstrüksiyon projesi kapsamında yapı, geleneksel yapım tekniklerine ve özgün mimari karakterine sadık kalınarak aslına uygun biçimde yeniden inşa edilmektedir. Kaba inşaatı yaklaşık yüzde 80 oranında tamamlanan konakta, toprak–ahşap malzemenin doğal sıcaklık düzenleyici etkisi iç mekâna girildiğinde hemen hissedilmektedir. Rekonstrüksiyonun tamamlanmasının ardından Tahir Paşa Konağı, kültür ve sanat faaliyetlerine ev sahipliği yapacak.