Kurşunlu Han ve Sokullu Mehmet Paşa Hanı (Defne Hanı) arasında ve tarihi Kurtuluş Caddesi’nin batısında yer almaktadır. Sabunhanenin ne zaman inşa edilmiş olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte sabunhanenin ilk sahibinin Kuseyrizade Hacı Rıfat olduğu bilinmektedir. 19. yüzyılın ikinci yarısında sabunhaneler arasında adı geçen yapının bu yüzyılda inşa edilmiş olması muhtemeldir. Yapı 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra üretimini durdurmuş ve işlevini yitirmiştir. Tarihi Kuseyri Sabunhanesi, günümüzde restorasyon halinde olup, endüstriyel miras kapsamında yeniden işlevlendirilmeyi beklemektedir.1

Geleneksel Antakya mimarisinin özgün örneklerinden olan yapının bazı bölümleri değişikliğe uğramış olmakla birlikte yapıda özgün kullanım olan zeytinyağı üretimine devam edilmektedir. Yapıya çapraz tonozlu girişten ulaşılmaktadır. Zaman içinde çeşitli değişikliklere uğramasına rağmen özgünlüğünü büyük oranda koruyan yapının zemin katı çapraz tonozlarla oluşturulmuş geniş ve yüksek mekanlardan oluşmaktadır. İkinci kat ise geleneksel kurutma mekânlarını barındırmaktadır. Yapının kuzey, doğu ve batı cephesinde dükkanlar bulunmakta olup, bunlardan bazıları betonarme olarak yenilenmiş, bazılarına da niteliksiz eklemeler yapılmıştır.2

—–

  1. Çetin Furkan Usun, Yücel Dinç, Sabun Üretimi Bakımından Kent Kimliği ve Sabunhanelerin Endüstriyel Miras Kapsamında Değerlendirilmesi Antakya Örneği, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Dergisi, Sayı 40, 2020. ↩︎
  2. Hatay Kültür Envanteri, T. C. Hatay Valiliği, c.1, 2011. ↩︎