Yanartaş Manastır Kilisesi’nin yerinde, daha önce Azize Helena’nın (yaklaşık 246/50–330) isteğiyle yaptırılmış küçük bir kilise bulunmaktaydı. Bu kilise, Sultan III. Selim döneminde (1789–1808) verilen bir fermanla onarılmıştır. 1 Ağustos 1835 tarihinde meydana gelen depremde yapı yıkılmıştır. Fransız seyyah Charles Texier, bu deprem sonrasında bölgede en büyük yıkımın Taksiarhis (Darsiyak) köyünde meydana geldiğini belirtmektedir. Deprem sonrasında Azize Helena Kilisesi yeniden inşa edilmemiş, onun yerine Yanartaş Manastır Kilisesi inşa edilmiştir. Bu yeni kilise, İstanbul’daki Rus elçiliği tarafından gönderilen para ile yaptırılmıştır. Cuinet, 1835 depremiyle yıkılan eski kilisenin yerine yeni bir kilise yapıldığının kanıtı olarak, girişte yer alan ve günümüzde mevcut olmayan bir yazıtı göstermiştir.

✶ Kaynaklar