Malatya’da vefat eden (1134) Emir Gazi’nin cenazesi, Kayseri’ye getirtilerek burada Pınarbaşı ilçesi Pazarören nahiyesinin Melik Gazi köyünde sağlığında yaptırdığı türbeye defnedilir. Eskişehir ile olan bağlantısı nedeniyle bazı yerel kaynaklar ve söylenceler onun Seyitgazi nahiyesinin Arabviran Karyesiyle Çukur Ağıl Karyesi arasında bulunan bir toprak kale civarında vefat ederek (H 529, M/1134) defnedildiğini kaydeder. Malatya ile olan bağlantısı nedeniyle de Seyyid Battal Gazi’nin evladı; Seyyidetü’ş-Şerifetü’l-Aleviyye, Battal Gazi’nin kız kardeşi olup Malatya emiri Ömer b. Nu’man ile izdivacından olan Nâzırü’l-Cemal Hatun’un çocukları olduğu belirtilir. Bunların yanında diğer Melik Gazi Tekkeleri Kale Dağ yakınlarındaki Sarımsaklık’ta, Niksar’da bulunanla büyük bir ihtimalle, Danişmendoğullarının aynı adı taşıyan beyi (M 1106-13) ile de aynı kültürel bağlantılarla ilgilidir. Dolayısıyla Eskişehir’deki Melik Gazi adına izafe edilen tekke bir makam tekkedir. Türk ve İslam kültüründe kahramanlıklarıyla büyük izler bırakmış olan kimliklerden Melik Gazi’nin bu bölge içinde bu manada anıları hâlâ tazedir. Burada gömülü olmasa bile onun kutlu adı için bir tekkenin kurulmuş olması yöre insanının dini inançlarının köklerinin yanında millî benliğin oluşturulmasında da son derece önemli bir hareket noktasını oluşturur. Melikgazi ( Melekgazi ) Türbesi Seyitgazi ilçesi, Doğançayır Köyü’ndedir.1

Dikdörtgen planlı olan Melik Gazi Türbesi mimari özellikleri Roma ve Bizans etkileri taşımaktadır. Giriş doğu tarafındadır ve girişin yanında 1 adet pencere mevcuttur. Kapı ve pencerenin üzerinde içi dolgulu tuğla kemer bulunmaktadır. Horasan harçlıdır ve çatı içleri tonoz kemerle taşıtılmış, iki yana eğimli toprakla örtülüdür. Güneye bakana uzun cephedeki iki pencereden biri doldurulmuştur. Üstlerinde ise yine içleri dolu tuğla kemerler bulunmaktadır. Türbenin içinde doğu-batı yönünde tek sanduka vardır. İç duvarlar kireç sıvalıdır. Alt kısım kırmızıya boyanmıştır. Üst kısımlarda ise kirli sarı, mavi ve yeşil renklerde bitki motifleri ile oldukça harap durumdaki eski yazılar dikkati çekmektedir. Melik Gazi Türbesi’nin avlusunda da çeşitli yapı kalıntıları mevcuttur.2

  1. Kültür Portalı ↩︎
  2. Gezimanya ↩︎