Surp Yerrortutyun Kilisesi veya halk arasında Pınarbaşı Kilisesi, mülkiyeti Pınarbaşı Belediyesine ait olan ve günümüzde kültür ile spor merkezi olarak kullanılan bir yapıdır; ancak işlevi büyük ölçüde sinema salonu olarak öne çıkmaktadır. Kilisenin Ortodoks mu yoksa Gregoryen mezhebine mi ait olduğu ise kesin olarak belirlenebilmiş değildir.

Nitekim Haygagan Sovedagan Hanrakidaran (1974–1987, Ermeni Sovyet Ansiklopedisi, 4–13. ciltler, Erivan) adlı kaynakta, 1915 yılı itibarıyla Kayseri kazasına bağlı Ermeni köyleri arasında Pınarbaşı (Azize) yerleşiminin de bulunduğu ifade edilmektedir.

Efkere’deki Surp Stepanos, Surp Krikor Lusavoriç ve Everek’teki Surp Toros kiliselerinde narteks, galerinin altında yer alan giriş bölümünü oluştururken, galerileri günümüze ulaşmamış olan Pınarbaşı Kilisesi’nde de girişin benzer bir anlayışla planlandığı düşünülmektedir. Gravür ve fotoğraflardan haç planlı olduğu anlaşılan Tomarza Surp Asdvadzadzin Manastır Kilisesi ise Anadolu’nun doğusunda yaygın olan, merkezi planlı ve genellikle silindirik ya da çokgen kasnaklı bir kubbeyle vurgulanan Ermeni kilise mimarisinin Kayseri çevresindeki tek örneğini teşkil eder; buna karşılık İstanbul’daki Ermeni kiliselerinde sıkça görülen tek nefli ve beşik tonozlu tasarımın Kayseri’deki temsilcileri arasında Tavlusun Surp Toros ile Pınarbaşı Kilisesi yer almaktadır.

✶ Medya

✶ Kaynaklar