Sam Köyü Hanı, Gaziantep iline bağlı Sam Köyü’nde, şehir merkezinin yaklaşık 10 km kuzeyinde yer alan 16. yüzyıl Osmanlı dönemi kervansarayıdır. Halep–Antep–Maraş güzergâhı üzerinde konumlanan yapı, banisi bilinmemekle birlikte halk arasında Yavuz Sultan Selim’in 1518 Mısır seferinden dönüşünde inşa ettirdiğine dair bir inanç mevcuttur. Toplam yaklaşık 280 m² alana sahip olan yapı, yan yana inşa edilmiş ancak birbirine bağlanmamış iki paralel holden oluşmaktadır. Daha dar olan doğu hol düz bir beşik tonozla örtülü olup iç duvarlarda büyük taş bloklardan örülmüş bir süpürgelik sırası bulunmaktadır. Daha geniş olan batı hol ise her uzun cephesinde üçer derin niş barındırmakta ve hem ana mekân hem de nişler hafif sivri beşik tonozlarla örtülmektedir. Kemerlerin oturduğu duvara gömülü ahşap kirişler ve tahta plakalar, başka hiçbir kervansarayda rastlanmayan özgün bir yapım tekniğini yansıtmaktadır. Bazı nişlerdeki taş halkalar ise yük ve binek hayvanlarını bağlamaya yarıyordu. Batı holün duvarlarında gemi tasvirli grafitiler de dikkat çekmektedir. Yapı, alışılmadık planı ve küçük boyutları nedeniyle kervansaraydan ziyade at değiştirme istasyonu (menzilhane) işlevi görmüş olabileceği ihtimalini de akla getirmektedir. 1992 yılına kadar yolcu konaklama yeri ve ahır olarak kullanıldığı bilinmektedir.1

  1. Wimmel, Robin. Architektur Osmanischer Karawanseraien: Stationen Des Fernverkehrs Im Osmanischen Reich. Vol. 2. PhD diss., Technische Universität Berlin, 2016. Berlin: Technische Universität Berlin, 2016. http://dx.doi.org/10.14279/depositonce-5468. ↩︎