Anadolu’daki en büyük şehir hanlarındandır. 1626-1632 yılları arasında inşa edilmiş bir Osmanlı eseridir. Dikdörtgen planlı, açık avlulu, iki katlı bir yapıdır. İçeride dış dükkanların bulunduğu kuzey ve doğu yönünde revaksız işyerleri, güney ve batı yönünde ise önünde revak bulunan dükkanlar yer almaktadır. Giriş koridorunun sonunda sağdan ve soldan ikinci kata çıkılmaktadır. İkinci katta bütün odalar revaka açılmaktadır. Girişin üstünde kubbeli bir mekan vardır ve bu mekan konsollar üzerinde dışa taşmaktadır. Odalarda dışa açılan birer pencere, bir ocak ve niş bulunmaktadır. İçte 76 dışta toplam 103 mekan vardır.

Tokat Taş Han’ın, Evliya Çelebi’ye göre İbşir Paşa tarafından yaptırıldığı ve Fransız seyyah Tavernier’in 1631’de inşasına şahit olduğu bilinmektedir. Bu kayıtlar, hanın 17. yüzyılın ilk yarısında inşa edildiğini gösterir. 1939 depreminde ağır hasar gören yapı, 1962-1964 yıllarında büyük bir restorasyon geçirmiştir. Tarihi boyunca vakıf mülkiyetinden şahıs mülkiyetine, ardından tekrar Vakıflar İdaresi’ne geçmiş; cezaevi yapılması gibi tasarılar gerçekleşmemiştir. Han, 2006’da kapsamlı bir restorasyon ve 2014’te küçük bir onarım daha görmüştür. En son restorasyon çalışmaları 2025 yapılmıstır.1

  1. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/tokat-tashan-voyvoda-hani ↩︎

✶ Medya