YAPIM TARİHİ: Çeşme kitabesine göre H.1215/ M.1800-01 yıllarında inşa edilmiştir.
YAPTIRAN: Kitabeye göre çeşme Saliha Hanım tarafından inşa ettirilmiştir.
KİTABESİ: Çeşme üzerinde günümüzde bulunmayan iki adet kitabe olduğu bilinmektedir. Çeşmenin süsleme şeridi altında yer alan soldaki kitabe 0.39×0.69 m ölçülerinde olup mermer üzerine altı satır on iki mısradan oluşmaktadır. Kitabe 1993 tarihinde yerinden düşmesinin ardından sol tarafının bir kısmı kırılmış vaziyette müzeye kaldırılmıştır1. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış manzum kitabe metni şu şekildedir (Gökoğlu, 1952, s. 425-426):
Okunuşu:
1- Zehi hayrat-ı müstahsen bina oldu kemalinden
Zehi mevki-i çar cadde Huda sakla zevalinden

2- Bunu çün Saliha Hanım iki evladı ruhiçin
Edüp ihya ve hem icra getürdü tayibi malinden

3- Biri Gazi Mehmed Sabri Afiffe Hanımdır
İlahi bunlara gufran edüp afvını sualinden

4- Anın âbâ u acdadı kamu evladına cümle
Şerab-ı kevseri işrab edüp vere visalinden

5- Hususa ol Selim Paşa adalet madeninde has
Ki meşhudu ola daim Huda’nın cemalinden

6- Gel âb-ı Eşrefinden o tarih fi lütfile
Duay-ı hayırla içüb âb-ı zülalinden.

Manzum bir şekilde yazılan kitabenin son mısraında ebced hesabı ile tarih düşürme sanatı yapılmış olup buna göre çeşmenin H.1215/M.1800-01 tarihinde inşa edildiği anlaşılmaktadır2.
Çeşmenin süsleme şeridi altında yer alan Osmanlı Türkçesi Celî sülüs hatlı ikinci kitabe ise 0.32×0.49 m ölçülerinde olup andezit taşı üzerine işlenmiş üç satırdan oluşmaktadır. Kitabe metni şu şekildedir3:

Okunuşu:
1- İmar
2- Kümkavuk İsmail hayrat
3- Sene 1265

Bu kitabeye göre çeşme H.1265/ M.1848-49 tarihinde Kümkavuk İsmail Bey tarafından tamir ettirilmiştir.

✶ Kaynaklar