Ali Dağı Yeraltı Şehri, Miladi 3. yüzyıla tarihlendirilmektedir. İlçe belediyesi tarafından 2010 yılında temizlenmiş, aydınlatılarak turizme açılmıştır. Yapıya 29 m uzunluğunda bir tünel ile ulaşılmakta olup, bu tünelin sonunda 60 m uzunluğa sahip devasa bir sarnıç bulunmaktadır.

Yapının mimari özelliklerinin yeniden haritalanmasındaki temel amaç, eski haritada yer alan hataların giderilmesi ve mevcut haritada bulunmayan, turizme açılmamış kısımların plana eklenmesidir. Yapılan ölçümler sonucunda, toplam galeri ve yapı uzunluğunun 528 m olduğu tespit edilmiştir. Buna rağmen yapı, bilinen ve haritalanmış diğer tüm yeraltı şehirleri ile karşılaştırıldığında bir “yeraltı şehri” hüviyeti taşımamaktadır.

Bugünkü çıkış galerisinin ağzında bulunan taş kapının, galeriyi kapatmak ve galerinin arkaya doğru devam eden kısmını savunmak amacıyla kullanıldığı kabul edilmektedir. Ancak bu galerinin devamında yalnızca büyük bir salon ve bu salonun ardından yaklaşık 180 m uzunluğunda bir sarnıç bulunmasına rağmen, sarnıç inşa etmek için neden bu uzunlukta bir tünel kazıldığı belirsizdir. Sarnıca ulaşan uzun tünelin orta kısmında yer alan dairesel tünelin güneybatıya dönen kolu da fazla kazılmadan terk edilmiştir.

Bugünkü çıkışın kuzeyinde yer alan üç küçük odanın ilk inşa amaçları depo, mutfak ve kilise olup, bu mekânların daha sonraki yüzyıllarda dışarıya açılan pencereler eklenerek güvercinlik hâline getirildiği kesindir. Yapı içerisinde, savunma durumunda mesken olarak kullanılabilecek oda benzeri herhangi bir yapı bulunmamaktadır.

Girişin doğusuna doğru devam eden ve turizme kapalı olan bölümlerde tıkalı herhangi bir galeri mevcut değildir. Bu kısımdaki tüm tüneller, bir noktadan sonra daha fazla kazılmadan terk edilmiştir. Aynı durumun, Ötedere Vadisi’ndeki yeraltı şehirlerinde de gözlemlendi.

✶ Medya