Kırlangıç Vadisi Yeraltı Şehri, inşa tarihi bilinmeyen bir kaya yerleşimi olarak Hisarcık’tan Erciyes’e uzanan ve yer yer kanyon görünümüne sahip Kırlangıç Vadisi’nin batı duvarında yer almaktadır. Yapı, Kayseri’den Erciyes Dağı’na giden yol üzerinde ve Hisarcık ilçesinin yaklaşık 1 km kuzeyinde konumlanmıştır.

Ana yolun kenarında, vadiye bakan yamaçta bulunan bu yeraltı yerleşimi toplam 505 m uzunluğa ve -56 m derinliğe sahiptir; beş katlı olarak kaya içerisine oyulmuştur. Türkiye’de benzerine az rastlanır biçimde bir kaya duvarda beş kat boyunca dikine oyulmuş olması ve tüm ön cephesinin vadiye açık düzenlenmesi yapının dikkat çeken mimari özelliğidir.

Yamaçtan ulaşılan ilk üç kat geniş salonlara ve bu salonların içerisinde yer alan yaşam mekânlarına sahiptir. Dik merdivenlerle ulaşılan dördüncü katın odaları daha küçüktür. Son kat, vadi tabanına dek ulaştığı tahmin edilen ve günümüzde tıkalı olan bir tünelden oluşmaktadır. Vadi içinde yapılan başka bir araştırmada, yeraltı şehri ile aynı noktada, dere hizasında kayaya oyulmuş bir tünel ağzı fotoğraflanmıştır. Söz konusu tıkalı tünelin, yaklaşık 7–8 m aşağıda bulunan bu çıkış ağzına ulaştığı belirtilmektedir.

Yapının giriş dâhil hemen hiçbir noktasında savunma kapısının bulunmaması ve her katta vadiye açılan pencerelerin yer alması dikkat çekicidir. Bununla birlikte, oldukça dik eğimli bir yamaçtan inilerek ulaşılan bir girişe sahip olması; bu girişin ancak kamusal nitelikte olabilecek büyüklükte bir salona açılması; ayrıca bu salonun alt kotunda yer alan diğer bir salonun düzgün biçimde kazılmış altı farklı odaya sahip olması yapının ayırt edici özelliklerindendir. Bu nitelikler, yapının Kayseri civarında sıkça rastlanan birçok kaya yerleşiminden farklı olduğunu göstermektedir.

Mimari açıdan Kırlangıç Vadisi Yeraltı Şehri’ne benzeyen, ancak daha küçük ölçekte bir diğer kaya yapısı Yeşilhisar / Soğanlı’da, Büyükkol Vadisi’nin bitiminde yer alan kayalık duvarda bulunmaktadır.

Yapım sebebi açıklığa kavuşmamış olmakla birlikte yapı, Kayseri civarının özgün ve ilginç yeraltı yapılarından biri olarak kabul edilmektedir.

✶ Medya

✶ Kaynaklar