Gülük Çeşmesi, inşa tarihi bilinmemektedir. Bağımsız olarak yapılan tek kemerli çeşme 3.10 m yüksekliğinde, 3.66 m genişliğinde ve 1.70 m derinliğindedir; güney kısmında 1.30 m genişliğinde bir su deposu bulunmaktadır. 1.34 m derinliğindeki çeşme nişinin üzerini örten hafif basık profilli yuvarlak kemer, yanlarda kesme taştan örülmüş ayaklar üzerindeki profilli başlıklara oturmaktadır. Kemerin kilit taşı dışarı doğru taşkınlık yapmaktadır. Kemerin oturduğu başlıkların 0.30 m yukarısından başlayan profilli kenar silmeleri saçak kısmında da devam eder. Ayna taşında tek delik bulunmakta olup üzerine musluk bağlanmıştır. Ayna taşı üzerinde basit bir silme kuşağı ile çana benzetilen bir motif işlenmiştir. Ayna taşının 0.28 m yukarısına cepheden öne doğru taşan bir konsol yerleştirilmiş olup bu konsol yanlardaki profilli başlıklarla aynı kotta bulunmaktadır. Yapının arkasında 1.00 m yüksekliğinde, 3.66 m genişliğinde ve 1.30 m derinliğinde bir su deposu yer almaktadır; kaynaktan gelen su bu depoda dinlendirilmiştir.

Çeşmede süsleme olarak kemer, kenar ve saçak silmeleri ile niş içerisindeki konsol üzerindeki profilli silmeler yer alır. Ayrıca ayna taşı üzerindeki çana benzetilen şekil ve kitabenin üst kısmındaki rûmi motifi süslemeyi tamamlar. Malzeme ve teknik bakımından kitabede mermer, diğer tüm bölümlerde düzgün kesme taş kullanılmıştır.

Eserin inşa kitabesi bulunmamaktadır; ancak çeşme nişi içerisinde yer alan 1722 tarihli onarım kitabesine göre yapı Matbah Emiri Hacı Halil Ağa tarafından tamir ettirilmiştir. Ayna taşının üstündeki konsolun hemen üzerinde 0.90 × 0.72 m ölçülerinde bir tamir kitabesi bulunmaktadır. Altı satırdan oluşan kitabe ta‘lik yazıyla yazılmış ve üst kısmı rûmi motifleri ile tezyin edilmiştir. Ayrıca H. 1318 / M. 1900 tarihli Ankara Vilayeti Salnamesi Defteri’nde, bu çeşmenin H. 1305 / M. 1887 yılında onarıldığı belirtilmektedir.

Çeşmenin inşa kitabesi günümüze ulaşmamıştır. Bugün üzerinde bulunan kitabeye göre eser 1722 yılında tamir edilmiştir. İlk olarak 1722 yılında onarılan çeşme daha sonra 1887 yılında yeniden onarılmıştır. Çeşme H. 1323 / M. 1905 tarihinde tamamen yerinden sökülerek bulunduğu yere nakledilmiştir. Son olarak 1988–1989 yıllarında onarılan çeşmenin tamamına yakını yenilenmiştir.

✶ Medya

✶ İlişkili Yerler

✶ Kaynaklar