Deveci Hamamı Çeşmesi, H. 1148 / M. 1735 yılına tarihlenen Deveci Hamamı ile aynı adla anılan bir yapıdır. Tek kemerli plan düzenine sahip olan çeşmenin yüksekliği 3,65 m, genişliği 3,34 m, derinliği ise 2,74 m’dir. 1,15 m derinliğindeki çeşme nişi, hafif basık profilli yuvarlak bir kemerle örtülmüştür. Bu kemer, yanlarda kesme taştan örülmüş ayaklar üzerindeki profilli başlıklara oturmaktadır. Başlıklar üzerinde yer alan profilli silme kuşağı, çeşme nişini aynı kotta dolaşmaktadır. Profilli başlıklardan başlayan kenar silmeleri saçak kısmında da devam etmektedir. Saçak bölümünün hemen altında, cepheden öne doğru çıkıntı yapan üçgen kesitli bir silme kuşağı bulunmaktadır.

Çeşme nişinin duvarında yer alan iki delikli ayna taşı iptal edilmiş, bunun hemen üzerine bağlanan tek musluktan günümüzde su akmaktadır. Ayna taşının her iki yanına simetrik olarak yerleştirilen sekiler orijinaldir. Çeşme nişinin duvarının üst kısmında bulunması gereken inşa kitabesi sökülmüş, bu bölüm aynı ölçülerde başka bir taşla doldurulmuştur. Yapının tamamı pembeye yakın bir renkle badana edilmiştir.

Süsleme bakımından sade olan çeşmede bezeme unsurları, kemer, kenar ve saçak kısımlarındaki silmeler ile başlıklar üzerindeki profilli düzenlemelerle sınırlıdır. Malzeme ve yapım tekniği açısından çeşme tamamen düzgün kesme taştan inşa edilmiştir. Günümüze ulaşan herhangi bir kitabesi bulunmamaktadır.

Çeşmeyi doğrudan tarihlendirecek bir kitabe ya da yazılı belge günümüze ulaşmamıştır. Ancak aynı adla anılan hamamın vakfiyesine göre H. 1148 / M. 1735 yılında inşa edildiği bilinmektedir. Hamamın, yapıldığı dönemdeki su kaynağından temin edilen suyu günümüzde de kullanıyor olması belirtilmektedir. Çeşmenin de halen bu su kaynağından beslenmekte olduğu ifade edilmektedir. Eldeki vakfiyeye göre hamam 1735 yılında inşa edilmiştir. Metinde, çeşmenin aynı su kaynağından beslenmesi nedeniyle ya hamamla birlikte ya da hamamdan hemen sonra inşa edilmiş olabileceği belirtilmektedir. Ayrıca Kayseri’de yuvarlak kemerli çeşmelerin 18. yüzyılın başlarından itibaren yapılmaya başlandığı bilgisi verilmektedir. Bu bilgiler ışığında, metinde Deveci Hamamı Çeşmesi’nin 1735 tarihinden hemen sonra inşa edilmiş olabileceği ileri sürülmektedir.

✶ Kaynaklar