Emir Sultan Camii avlusunun batı giriş merdivenlerinin solunda yer alır. Beytülharem Surre Emini Hacı Mustafa Ağa tarafından, Bursa’ya mütesellim olduğu günlerde vefat eden zevcesi Fatma Zehra Hanım adına yaptırılmıştır. Çeşme, 3.30×2.05 m ölçülerinde, bağımsız, tek yüzlü bir meydan çeşmesidir. Malzeme olarak mermer kullanılmıştır. Namına bu çeşme yapılan Fatma Hanım’ın mezarı, çeşmenin batı bitişiğindedir.

Teknesi oldukça büyük ve üzeri 19. yüzyıl çeşme ve sebillerinde görülen kabartma çiçek buketleriyle süslüdür. Yan setler de oval madalyon içine alınıp yine kabartma olarak işlenen bitkisel motiflerle bezenmiştir. Kabartma bitkisel motifli ince bir süsleme şeridiyle çevrelenen, üç adet bronz lüleli ayna taşının iki yanındaki kare sütunlar dikey hatlarla hareketlendirilmiştir.

Kitabenin şairi, Şeyh Zâik Muhammed Efendi’dir. Halvetî tarikatının Mısriyye kolundan, rind-meşreb, şâir ve fâzıl bir şahıs olup 1852’de vefat etmiştir, Bursalı’dır.

Üçgen alınlığı ışınsal yıldız motifiyle teşkilatlandırılan ve günümüzde de kullanılan çeşmenin on iki mısralık küçük boy ta’lik hatlı kitabesinin metni şöyledir:

Nâzır-ı Filibe emîn surre-i Beytü’l-harem – Ya’ni El-Hâc Mustafa Ağa-yı memdûhü’s-sıfât – Şehr-i Bursa’ya müsellim olduğu hengâmda

Zevcesi hem-nâm-ı Zehrâ kıldı terk-i mümkünât -Oldu bâb-ı Hazret-i Sultân Emîr’e câ-nişîn – Pîşgâh-ı merkadinde akdı bu kand ü nebât

Oldu icrâ bunda bu âb-ı hayât-ı can-fezâ – Kıldı şâdân sanki ervâh-ı şehîdân-ı Fırât – Tâ ki reyyân eyleye atşânı bu nev-selsebîl

Defterinden eylesin her katre mahv-i seyyiât – Kilk-i Zâik’ten bu mervârîd târîh aktı nev – Buldu rûh-ı Fâtımâ Hânım bu mâdan nev-hayât

1254-M.1838 (Kaynak: Bursa’da Kitabeli Osmanlı Çeşmeleri – Doğan Yavaş)

Anlamı: Hacı Mustafa Ağa ki methedilmiş sıfatlara layık biri olup, Beytül Harem’e gönderilen surre alaylarının başındaki kişidir. Bursaya müsellim (validen sonra gelen rütbe) olarak geldiğinde eşi Fatma Zehra hanım vefat etti. Emir Sultan Hazretlerinin dergahına vekillik etti ve bu çeşme ile de adeta bu kabir önünde şeker kamışından akan su gibi tatlı çeşme akar oldu. Bundan boyle bu hayat suyu cana can katar oldu. Fırat şehitlerinin ruhlarını mutlu kılmışçasına, susamış kimseleri bu çeşme suya kanmış eylesin. İçilen suyun herbir damlası amel defterindeki kötülükleri silsin. Çeşmesinden adeta içi akar oldu ve Fatıma Hanım bu su sebebiyle yeniden hayat buldu. (Kaynak: Bursa Çeşmeleri – Ebru Çetinkaya)

✶ Medya

✶ İlişkili Yerler