Kuruluşunun 1730’lara dayandığı sanılan İngiliz Hastanesi başlangıçta
limana gelen İngiliz gemilerindeki gemicilerin tedavisi için kurulan küçük bir
hastane olup, bu doğrultuda kayıtlarda British Seamen’s Hospital olarak
geçmektedir. Sürekli çalışan bir doktoru olmadığı ve gemilerdeki cerrahlardan
yararlanıldığı için kapsamlı bir hizmet sunamadığı bilinmektedir. Bu ilk yapı
Hastaneler Sokağı üzerinde yer almaktadır. 19. yüzyılın sonlarında kentin
zenginlerinden Albert Frederick Williams’ın Ayayani Mahallesi, İzmir
bahçeleri sokağında bulunan arsasını bağışlamasıyla yeni bir bina inşa edilmiş
ve 1900 yılında hastane bu yeni binaya taşınmıştır. İki katlı bu yeni bina,
günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Hastanenin bir bölümünde her sınıftan
fakir halka hizmet verilirken, diğer bölüm sadece limana gelen İngiliz
gemilerindeki personele ayrılmış ve konsolosluğun idaresinde işletilmiştir. 1913
yılında Kolera Pavyonu eklenen yirmisekiz yataklı hastanenin, kaynaklarda kare
kesitli geniş bacaları ve kızıl rengi ile yer ettiği görülmektedir. Hastane binası,
dönemin diğer hastane yapılarına benzer şekilde cephesinde basık kemerli
pencere dizisine sahip ve kat arası silmelere sahiptir. Pencere söveleri ve kilit
taşları belirgin, pencere yanları ve binanın köşeleri taşlarla süslenmiş olup,
kırma çatılı, iki katlı taş bir yapıdır. Basamaklarla girilen yüksek bir su basmana
sahip ana girişte, tek kollu başlayan ve sahanlıktan sonra ikiye ayrılan ahşap bir
merdiven bulunmaktadır. Kare planlı yapının ortasında, cephesi tuğla kaplı
küçük iç avlu, üst kattan odaların baktığı bir mekân iken zemin katta, avluya
açılan beşik kemerli arkadlarla çevrelenmiştir.
Yunan işgali sonrasında, St. Antoine Hastanesi İtalyanlar tarafından bu
binaya taşınarak yine hastane olarak işletilmeye devam edilmiş ve bu tarihten
sonra daha çok İtalyan Hastanesi adıyla anılmıştır. 1937 tarihinde Türk Kızılay
Cemiyeti tarafından satın alınan bina, bir süre daha kira karşılığında İtalyanlar
tarafından hastane olarak işletilmeye devam etmiş, 1939 sonrasında ise hastane
faaliyetine son verilerek Sağır, Dilsiz ve Körler Okulu olarak kullanılmıştır. Bu
yapı günümüzde Nevvar-Salih İşgören Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek
Lisesi olarak hizmet vermektedir.
KAYNAK:
CUMHURİYET ÖNCESİ DÖNEMDE
İZMİR HASTANELERİNİN MEKÂNSAL GELİŞİMİ
Didem Akyol Altun
