Fortuna Tapınağı olduğu tahmin edilen yapı, Roma dönemine ait büyük bir tapınağın kalıntısıdır. Eski şehir Beştepeler’in üzerinde yer alırken, tapınak Beştepeler’in önünde, kuzeye bakan ve ovayı gören tarafta bulunmaktaydı. Tarih araştırmacısı Halit Erkiletlioğlu’na göre bu yapı, muhtemelen 2. yüzyılda tanrıça Fortuna adına inşa edilmiş ve Roma dönemi kaynaklarında bu adla geçen tapınak olmalıdır.

Doğu-batı yönünde uzanan yapı kalıntısının asıl girişi batı yöndedir. Doğu cephesinde ise sonraki dönemlerde açılmış küçük bir giriş bulunmaktadır. Günümüzde yapı, podyum-stylobat seviyesinde korunmuştur. Dış cephesinin ve üst örtüsünün stylobat seviyesinden itibaren tamamen mermer malzemeyle, podyumunun ise kesme taş malzemeyle yapıldığı anlaşılmaktadır. Tapınağın kalıntılarında bazalt taştan yapılmış çok büyük bloklar da görülmektedir. Yapı kalıntısında bulunan mimari bezeme parçaları, üst örtüde yumurta-ok silmeleri ile lotus-palmet sıralarına yer verildiğini göstermektedir. Ayrıca kurtarma kazısında, üst örtüde metoplarda ya da frizlerde heykeltıraşlık eserlerinin bulunduğu, bunların dışında bağımsız heykel ya da heykel gruplarına da yer verildiği tespit edilmiştir.

Yapının şu an için 24 metre uzunluğunda ve 14,5 metre genişliğinde bir kısmı görülebilmektedir. Ancak görünen kısım, yapının yalnızca yarısı ya da dörtte biri olabilir. Çünkü yapının doğu ve güneyinde, işlevi henüz belirlenemeyen duvarlar bulunmaktadır ve temellerin bir tepenin önünden tepenin altına doğru devam ettiği görülmektedir. Batı yönde yapılacak kazılar sonucunda yapının tam ölçüleri daha net biçimde tespit edilebilecektir. Yapı kalıntısı, Kayseri Müze Müdürlüğü uzmanları tarafından yapılan kazı ve temizlik çalışmaları sırasında tespit edilmiştir. Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 08.02.2018 tarihli ve 3090 sayılı kararıyla Roma Dönemi Yapı Kalıntısı olarak değerlendirilmiş ve 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir.

Fortuna Tapınağı’nın tarihî önemi, özellikle İmparator Julianus dönemindeki olaylarla anlaşılmaktadır. İmparator Julianus, Hristiyanlık literatüründe Apostata, yani dönek olarak geçmektedir. Julianus, kardeşi Constantius Gallus ile birlikte Kayseri’de 6 yıl sürgün hayatı yaşamıştır. Bunun sebebi, Roma tahtına talip olması ve Roma İmparatoru Konstantin’e rakip görülmesidir. Kayseri’de sürgündeyken iyi bir Hristiyandı. Ancak imparator olduktan sonra paganlığa dönmüştür. O dönemde paganlık Roma’da çok yaygındı ve Hristiyanlarla mücadele halindeydi. Julianus, pagan tapınaklarını bütün Anadolu’da ve Roma ülkesinde yeniden ayağa kaldırmaya çalışmıştır. 363 yılının baharında Pers seferine çıkmak üzere orduyu hazırlamış ve sefere çıktığında Kayseri’ye geldiğinde Fortuna Tapınağı’nın, Caesarea’lı Eupsychios’un başını çektiği toplu halk hareketiyle Hristiyanlar tarafından yıkıldığını görmüş ve buna çok sinirlenmiştir. Bu olayın yaklaşık 1700 yıl önce gerçekleştiği belirtilmektedir. Julianus, Kayseri’yi külliyetli miktarda altınla cezalandırmış, Kayseri ismini geri alarak şehri Mazaka adına çevirmiş ve Pers seferinden dönüşte bütün şehri yıkacağını ilan etmiştir. Fakat Pers seferinde bir kargı darbesiyle öldürülünce bu tehdit gerçekleşmemiştir.

Çevrede evler bulunduğu için çevrenin istimlak edilmesi, alanın elden geçirilmesi ve burada geniş, detaylı bir arkeolojik kazı yapılması gerekmektedir. Yapının tamamını açığa çıkarmak, tam ölçülerini belirlemek, mimari özelliklerini daha iyi anlamak ve hakkında daha fazla bilgi edinmek için bu çalışmalar önemlidir.

✶ Medya