Şahinbey İlçesi Gümrük Caddesi üzerinde Alaüddevle Camii’nin kuzeybatı bitişiğinde bulanan mescit, kitabesine göre H.1324 (M.1906) H.1326 (M.1908) tarihleri arasında, Hacı Mehmet (Muhammed) bey tarafından yaptırılmıştır. Mescidin mimarı, yeni Alaüddevle Camisi’nin de mimarı olan Armenak ve ustabaşı Kirkor’dur.
Caminin hemen yanında, mescit yapılması hususunda muhtelif görüşler vardır. Bunlar; caminin son cemaat yeri olmayışı; Hanefi mezhebi dışındaki, başka bir mezheptekilerin ibadet edebilmesi; Alaüddevle Camisi yıkılıp yeni baştan yapılıncaya kadar, halihazırda bulunan bir oda mescit olarak kullanılmasıdır. Cümle kapısının doğusunda, kemer hizasında, Tuzcu Zade Hafız Ahmet Efendi yazdığı yedi satır halinde, talik hatla pembe renkli taş üzerine yazılmış kitabesi bulunmaktadır.
Kitabe metni şöyledir:
“O Muḥsin Zāde iḥsān ṣāhibi Ḥācı Muḥammed Beg
Güzel ḫayra muvaffaḳ oldī Ḥaḳdan ītdī istimdād
Muʿammer eylesūn Ḥallāḳ-ı Bāḳī bir zamān ānī
Nīce böyle es̱er ḳoysun olunsun nām-ı pākī yād
Sezā tārīh-i tām lafẓan ve maʿnen söylerim Ḥāfıẓ
Şu mescit oldī bīñ üç yüz yigirmī altīda bünyād
H.1326 H.1324.”
Çevirisi şöyledir:
“O iyilik sahibi Muhsinzâde Hacı Mehmet Bey, Allah’dan yardım istedi, güzel bir hayra muvaffak oldu. Sonsuz olan, her şeyi yaratan Allah her zaman uzun ömürlü etsin ki, böyle eser yapsın da tertemiz ismi hep hatırlansın. Hafız olarak, lafzen ve manen layık olarak tarih-i tam (mısra veya beyitteki noktalı ve noktasız tüm harflerin sayısal değerlerinin toplamının, istenen yıla tam olarak denk geldiği tarih çeşidi) olarak söylerim, şu mescit, bin üç yüz yirmi altıda inşa oldu. M.1908 M.1906”1 – 2
- Alper Altın, Gaziantep Türk İslam Mimarisi, Palet Yayınları, 2025. ↩︎
- Kitabe metninin latinize okunuşunda yukarıdaki kaynaktan faydalanılmış olup, transkripsiyonu ve çevirisi Engin Mutlu tarafından yapılmıştır. ↩︎