Hasanpaşa Hamamı 1883 yılında II. Abdülhamit döneminde inşa edilmiştir. Dört eyvanlı şema üzerine kurulmuş, kubbeli ve köşe halvet hücreli yapısıyla dönemin klasik hamam tipolojisini yansıtır. Kesme ve moloz taş malzeme ile yığma tekniğinde inşa edilen hamam, doğu-batı doğrultusunda uzanan dikdörtgen bir plana sahiptir.

Yapı, sırasıyla soyunmalık, ılıklık, sıcaklık ve külhan bölümlerinden oluşur. Giriş, kuzey cephesindeki kapıdan soyunmalık kısmına açılmaktadır. Yaklaşık 10×10 metre boyutlarındaki bu bölüm, ahşap kubbe feneriyle örtülmüş ve ahşap bir ara katla iki katlı hale getirilmiştir. Ortasında fıskiyeli bir havuz bulunan bu mekân, hamamın en geniş bölümü olup, bugün etnografik malzemelerin ve belgelerin sergilendiği bir müze alanı olarak kullanılmaktadır. Restorasyon sürecinde, soyunmalığın güney cephesine sonradan eklenen yapılar temizlenmiştir.

Soğukluktan batıya doğru geçilen ılıklık bölümü, ortada kubbe, yanlarda ise beşik tonoz örtüleriyle tamamlanmıştır. Yaklaşık 5×10 metre ölçülerindeki bu mekânın güney kısmı temizlik ve hela hücrelerine ayrılmıştır. Ilıklıktan bir kapı aracılığıyla ulaşılan sıcaklık bölümü, hamamın en karakteristik kısmını oluşturur. Dört eyvanlı ve köşe halvet hücreli düzeniyle dikkat çeken bu bölümün ortasında sekizgen planlı bir göbektaşı bulunur. Kubbe feneri ve yuvarlak pencereler sayesinde iç mekân doğal ışıkla aydınlanır. Yenilenen kurnalar ve kurna teknelerinin özgün örnekleri, yapının kuzeyindeki bahçede sergilenmektedir.

Hamamın en batısında, yapının kısa kenarını kapsayan ölçülerde beşik tonoz örtülü külhan bölümü yer almaktadır. Bu bölüm, ısıtma sisteminin ana merkezini oluşturur.

Uzun yıllar yalnızca askeri amaçla kullanılan Hasanpaşa Hamamı, zamanla işlevini yitirmiş ve kısmen harap duruma gelmiştir. 2021–2023 yılları arasında gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon çalışmalarıyla özgün mimarisi korunarak yenilenmiştir. Günümüzde Trabzon Büyükşehir Belediyesi mülkiyetinde bulunan yapı, Askerî Müze olarak yeniden işlevlendirilmiş ve halka açık bir kültür mekânı haline getirilmiştir.

✶ Medya

✶ İlişkili Yerler