Kirmasti Rüşdiye Mektebi, 1893 yılında Kirmasti Mekteb-i Rüşdîyesi olarak hizmete açılmıştır. Yapı, 1889 yılında Kaymakam Haydar Bey tarafından Züferbey Mahallesi’nde Hükümet Konağı olarak yaptırılmış, 1893 yılında ise Kirmasti’de bir Rüşdîye açılması kararı üzerine okula tahsis edilmiştir. İki katlı ahşap bina, beş derslikli okul olarak kullanıma uygun hale getirilmiştir.

Kirmasti’de bir rüşdiye açılması kararı, II. Abdülhamit döneminde Maarif teşkilâtını ülke geneline yayma ve yeni mektepler açma politikası doğrultusunda alınmıştır. 19. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti’nin tüm vilayetlerinde olduğu gibi Hüdâvendigâr Vilayetinde de eğitim faaliyetleri medreselerde çeşitli seviyelerde sürdürülmekteydi. 1839 Tanzimat Fermanı’ndan sonra Mekatib-i Rüştiye Nezareti kurulmuş, 1845 yılında Meclis-i Maarif-i Muvakkat oluşturularak sıbyan okulları ile rüşdiyelerin çoğaltılması kararlaştırılmıştır. Bursa’da bugünkü anlamıyla Millî Eğitim Müdürlüğü ise 1879 yılında kurulmuştur. Osmanlı Devleti’nin Hüdâvendigâr Vilâyetine bağlı olan Kirmasti, II. Abdülhamit döneminde 1881 yılında bir kararname ile kaza olmuştur. 1893 sayımında Kirmasti ilçe merkezinde 3.367 Müslüman ve 683 Gayrimüslim olmak üzere 4.050 nüfus, 139 köyde ise 37.153 kişi bulunmakta, toplam nüfus 42.420 kişiye ulaşmaktadır.

1893 yılında II. Abdülhamit’in fotoğrafçısı Kirmasti’ye gelerek Kirmasti Mekteb-i Rüşdîyesi’nin açılış töreni fotoğrafını çekmiştir. Bu fotoğraf, II. Abdülhamit’in 35 bin 585 fotoğraftan oluşan albümleri içinde yer almıştır. 2007 yılında Çamlıca Yayınları tarafından yayımlanan Sultan II. Abdülhamid Han Devri Osmanlı Mektepleri: Fotoğraflar ve Planlar adlı kitapta, II. Abdülhamit’in açtırdığı 365 okulun fotoğrafı arasında Kirmasti Mekteb-i Rüşdîyesi’nin açılış töreni fotoğrafı da bulunmaktadır.

Okul, Cumhuriyet’in ilanından sonra 1948 yılına kadar Merkez Mektebi ve I. Okul, bu tarihten sonra ise Züferbey İlkokulu adıyla 21 Mart 1969 tarihine kadar eğitim hizmetinde kalmıştır. 1960’lı yıllarda meydana gelen depremler nedeniyle bina harap ve oturulamaz hale gelince, 1969 yılından itibaren Züferbey İlkokulu Lalaşahin Paşa İlkokulu’nda eğitim-öğretime devam etmiştir.

1970 yılı sonunda tarihî bina yıkılmış, yerine yeni bir okul yapılmaya başlanmıştır. Yeni bina 1972 yılında tamamlanmış ve 1986 yılına kadar Züferbey İlkokulu olarak kullanılmıştır. 1986 yılında Züferbey İlkokulu günümüzdeki Mevlana İlkokulu binasına taşınınca, bina Mustafakemalpaşa Adliyesi, Mustafakemalpaşa İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü ve Mustafakemalpaşa Tapu ve Kadastro Müdürlüğü tarafından ortaklaşa kullanılmıştır.

2013 yılında Hükümet Konağı yapımı için bu bina da yıkılmış, geçmişten yalnızca Kirmasti Mekteb-i Rüşdîyesi’nin bahçe giriş kapısının iki sütunu kalmıştır.

✶ Medya