Hacı İlbey Mahallesi’nde yer alan çeşmenin bânisi kitabeye göre Emin Ağa’nın oğlu Abdulkadir Ağa’nın oğlu Muhammed Sadeddin Efendi olup yapı r. 1327 /m. 1911 yılında yaptırılmıştır. Sadeddin Efendi Çeşmesi’nin suyunu Tavşanlı Çeşme’nin suyundan alır. Bu suyun kaynağı Karagedik tepesi eteklerinde olup Baruthane boğazını izleyerek gelir. Tescilli eser günümüzde sağlamdır fakat faal değildir. Yapı dikdörtgen ve sade görünümdedir.

Kitabe mermer yüzeye kabartma olarak Osmanlı Türkçesiyle yazılmıştır; “1- Es-salâ atşâna ki Bu çeşme-i bi misi/müsemmâ-yı tüsemmâ aynen fîhâ selsebîl, 2- Kerbelây-ı atşı nârın etdikçe suları/ levh-i mahfûza yazılsun bu bir hayr-ı celîl, 3- İçdikçe Hüseyn’in aşkına ins ü tuyûr/rûh-ı vâlid şâd olur her dem bi’lcemîl, 4- Çeşme-i çeşmânımın yaşlarıyla söyledim/sa’deddin Efendîdir sâhibu’lhayri’l-adîl, 5- Çû mâgfûr ve merhum Abdülkâdir Ağa bin Eminin rûhu’l-Hüseyn’in aşkına, 6- Müstağrak deryâ-yı rahmet ve şefâat olmasîçün mahdumu rif’atlü 7- Muhammed Sa’deddin Efendi’nin inşâ ve ihyâ eylediği çeşme-i hayrâtlarıdır. Sene 1327”,

(Kitabenin anlamı: Susuzlara bir çağrı olsun ki, bu çeşmenin benzeri yoktur.İçimi pek tatlı bir kaynak suyu ‘dur. İnsanlar, “Kerbela susuzluğu” misali, bu suları içtikçe bu gerçek hayır’ın sevabı, manevi levha’ya yazılsın. İnsanlar ve kuşlar,Allah’ın aşkına içtikçe, Baba’nın ruhu her vakit memnun ve mutlu olur. Gözlerimin yaşlarıyla söylerimki; bu hayr’ın esas- sahibi Sadeddin Efendidir Babası, merhum Emin oğlu Abdülkadir Ağa’nın, Diri olan ruhu aşkına ve onun, nimet ve şefaat Deryasına ulaşması için, oğlu rif’atlu Muhammet Sadeddin Efendinin yaptırdığı Çeşme-i hayrâtıdır. Sene: 1327/1911)

Kaynak: Osmanlı Dönemi Balıkesir Şehrinin Su Kaynakları ve Su Yapıları Kuyular Maslak Şadırvanlar ve Çeşmeler – M. Murat Öntuğ

✶ Medya