Zara İlçesi’ne 5. km uzaklıkta, Zara Divriği yolu paralelinde, Tekke Köyü girişinde, kendi adıyla anılan mahallededir. Türbede yatan Şeyh Merzuban Hz.leri’nin tam adı Mahmud b. Ali el-Hüseynî el-Bağdadî’dir. Hz. Peygamber’in torunlarından olup, Horasan yöresinden gelen erenlerdendir. Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat, doğu seferlerinden birisine giderken Şeyh’le görüşmüş ve tekke olarak bilinen toprakları kendine vakfetmiştir. Türbenin yapım tarihi tam olarak bilinmemekle beraber, Şeyh Merzuban’ın 1306 tarihinde vefat ettiğinin bilinmesi, türbenin mimari üslubu, yapının 14. yy. başlarında yapıldığı kanaatini kuvvetlendirmektedir.

İki yapıdan oluşan mekanda dört kitabe bulunmaktadır. Bunlardan ikisi giriş binasında yerde, diğeri ise asıl türbe binası giriş kapısı üzerindedir. Yerde duran 1792 ve 1889 tarihli olanlar tamir kitabeleridir. Çeşme kitabesi 1529 tarihlidir. Asıl türbe girişi üzerindeki Arapça kitabenin tarih sırası kesin okunamadığından tarihleme yapmak zordur. Sekizgen planlı asıl türbe binasının kuzeydoğu kenarının önünde hazırlık mekânı olduğunu sandığımız kare planlı kubbeli, türbe binası sekizgen planlı kubbeli yapıdan oluşmaktadır.

Hazırlık mekânı olan binanın duvar kalınlığı yaklaşık 1 m. türbe binasının ise 1.50 m. civarındadır. Her iki mekânın üzerini örten kubbeye geçişler köşelerde üçgen pandantifler aracılığı ile sağlanmıştır. Asıl türbe binasına dikdörtgen çerçeveli, üzerinde dört satırlık Arapça kitabesi bulunan bir kapıdan girilmektedir. Türbenin ortasında üç metre boyunda Şeyh Merzuban Hz.leri’ne ait olduğu söylenen büyükçe bir sanduka yer almaktadır. Kubbenin üstü sacla kaplanmış durumdadır ve beden duvarları dıştan hazır sıva ile sıvalıdır.

Türbenin etrafı köy mezarlığı olarak da kullanılmaktadır. Mekân, Zara Kaymakamlığı tarafından 2021’de restore edilmiştir.

✶ Medya