Sızır’daki Roma köşkü ve kalıntılarının akıbeti
Sızır, eski köye mevkiinde yer alan bu roma köşkü, bilinçsiz yerel kullanım gibi etkenlerle zaman içinde büyük ölçüde tahrip olmuştur. Kalıntılarının önemli bir kısmı, özellikle (1990 lar olabilir) satılarak elden çıkarılmıştır. Köşkü yıkmak için hiçbir neden olmamasına rağmen, açıklanamayan nedenlerle yıkıldı. Bu durum, maalesef bölgedeki tarihi miras bilincinin ne denli yetersiz olduğunu gözler önüne sermektedir.
Köşkün orijinal olarak bulunduğu ana alanda bugün geriye hiçbir kalıntı kalmamıştır. Yapının temelleri dahi tamamen yok olmuş, yerinde sadece boş bir arazi göze çarpmaktadır.
Köşkün ana yapısı günümüze ulaşamamış olsa da, villaya ait çeşitli mimari parçala farklı yerlerde korunabilmiştir. Bu kalıntıların bulunduğu yerler şunlardır:
- Sivas’ta özel bir bahçe (en fazla kalıntı burada bulunmaktadır – fotoğraflara bakınız),
- Göksu Parkı (5 adet sütun kaidesi, fotoğraflara bakınız),
- Atatürk Parkı (2 veya 3 adet sütun kaidesi, fotoğraflara bakınız),
- Belediye binası önü (fotoğraflara bakınız),
- Gemerek Eski Kaymakamlık binası (fotoğraflara bakınız).
Gemerek’teki Eski Kaymakamlık’ta bulunan sütun kaidelerinin de büyük olasılıkla bu villaya ait olduğu düşünülmektedir.
Ne yazık ki kalıntıların büyük bir kısmı hala kayıptır ve orijinal sütun gövdelerinin kendileri günümüze ulaşmamıştır. Ancak sevindirici bir detay, köşkün büyük mimari parçaları satıldığında, bunları bir taş ustasının satın alması ve durumu Sivas’taki yetkililere bildirerek koruma altına alınmalarına vesile olmasıdır. Bu sayede mevcut kalıntılar tamamen yok olmaktan kurtulabilmiştir.