Ulu Hatun Türbesi, Hicrî 765 (Milâdî 1363-64) yılında inşa edilmiştir. Türbede, Eretna Beyliği devlet adamlarından Amasya Beyi Hacı Şadgeldi Paşa’nın çocukları Ulu Hatun, Kiçi Hatun ve Mahmud Bey’in kabirleri bulunmaktadır. Bu kabirlere ait mezar taşları ise günümüzde müzede sergilenmektedir. Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olarak düzenlenen yapı, kare planlı türbe mekânı ile dikkat çeker. Türbeye batı cephesindeki kapıdan girilir; burada beden duvarlarından dışa taşırılan iki yan duvar küçük bir eyvan oluşturmaktadır. Kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen biçimli olan bu eyvan, sivri tonozla örtülüdür. Kare planlı türbe mekânının üzeri ise Türk üçgenleriyle geçilen bir kubbe ile kapatılmıştır.

İç mekânda kuzey cephe bütünüyle sağır bırakılmış, güney cephenin ortasına kesme taştan yapılmış mihrap yerleştirilmiştir. Dört sıra mukarnas dizisinden oluşan kavsaraya sahip mihrap, türbenin en dikkat çekici ögesi konumundadır. Mihrabın iki yanında bulunan dikdörtgen biçimli pencereler ile doğu cephenin ortasındaki pencere, iç mekânın aydınlatılmasını sağlamaktadır. Yapıda süsleme öğesi bulunmamış, sadelik hâkim kılınmıştır.

Malzeme olarak genelinde moloz taş kullanılmış, düzgün kesme taşlar özellikle duvar köşelerinde değerlendirilmiştir. Yapıya ait kitabede, buranın Hacı (Şad) Geldi’nin kızı Ulu Hatun’a ait olduğu belirtilmektedir. Kitabenin verdiği bilgiler doğrultusunda türbe, H. 765/M. 1364 yılına kesin olarak tarihlendirilebilmektedir.

Zaman içerisinde yapı büyük ölçüde tahrip olmuş, kubbesi çökmüş, bazı kısımları moloz taşla kapatılmış, nişler açılmış ve sıva ile boya-badana uygulamaları yapılmıştır. Son yıllarda Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen kapsamlı onarımla yeniden ihya edilerek korunmuş

✶ Medya

✶ Kaynaklar