Taşhan Büyük Cami

Taşhan Büyük Cami, kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte 18. yüzyıla tarihlendirildiği söylenmektedir. Kayaya oyularak inşa edilen cami, bu yönüyle aynı köydeki Küçük Cami ile benzerlik gösterir. Ancak ondan farklı olarak doğu cephesinin önemli bir bölümü taş duvarla örülmüş, üzeri ise ahşapla kaplanmıştır. İhtiyaçların artması üzerine yapı batı yönünde yeniden kayaya oyularak genişletilmiştir.

Camiye doğu duvarının kuzey ucunda yer alan düz lentolu bir kapıdan girilmektedir. Yaklaşık kare planlı olan iç mekânın ortasında iki ahşap sütun bulunur. Bu sütunların üzerinde ahşap bir kiriş yer almakta, batı tarafında ise kayaya oyulmuş iki taş ayak dikkati çekmektedir. Sütunlar ile ayaklar arasındaki tavan yüzeyi ahşap tahtalarla kaplanmıştır. Kuzey ve batı cephelerde kadınlar mahfili düzenlenmiştir. Güney cephe ortasında yer alan mihrap, yarım daire biçimli bir niş olarak kayaya oyulmuş, minberin merdivenleri ve yan kanatları ahşaptan yapılırken kürsü kısmı doğrudan kayadan işlenmiştir. İç mekân, doğu duvarına açılmış üç pencereyle aydınlatılmaktadır.

Avlunun doğu tarafında yer alan minare mimarisiyle öne çıkar. Silindirik gövdeli ve tek şerefeli olarak inşa edilen minarenin gövdesinde bir kapı bulunmaktadır. Bu kapıya, avludan minareye uzanan sivri kemerli bir geçişle ulaşılmaktadır. Plan bakımından Küçük Cami’nin minaresine benzemekle birlikte köşk tipi bir çözüm uygulanmamıştır.

Yapıda herhangi bir süsleme unsuru bulunmaz. Malzeme kullanımında kayaya oyma tekniği öne çıkarken, doğu duvarı ve minarede kesme taş, kadınlar mahfili ile iki sütunda ise ahşap tercih edilmiştir. Kitabesi bulunmayan cami, 1950’li yıllarda gerçekleştirilen genişletme çalışmalarının ardından bugünkü formuna ulaşmıştır.