Ağırnas İttihat ve Terakki Mektebi 1909-1911 yılları arasında Ağırnaslı Mustafa tarafından inşa edilmiştir. Kaynaklarda yapının II. Meşrutiyet’in ilânının şerefine yaptırıldığı belirtilir; ayrıca dönemin Kayseri valisi Muammer Bey’in de bu süreçte önemli bir rol oynadığı aktarılmaktadır.

Yapı iki katlıdır ve güney-kuzey doğrultusunda uzanır. Batı cephesindeki giriş, üç mermer sütunun taşıdığı yuvarlak kemerli bir revakla belirginleştirilmiştir. Sütun başlıkları baklava dilimli klasik bir düzende işlenmiş olup, zarif bir mimari ayrıntı sunar. Üst katta da tekrarlanan bu revak, kemerlerinde dönüşümlü renkli taş işçiliğiyle dikkat çeker. Kat ayrımı dış cephede yatay bir kaval silme ile vurgulanmıştır. Zemin kattaki pencereler dikdörtgen formlu ve yuvarlak kemerli iken, üst kattakilerin kemerlerinde renkli taş örgüsü öne çıkar. Plan düzeni simetriktir: Ortadaki uzun koridorun iki yanına toplam dört mekân yerleştirilmiştir. Zemin katta koridor, duvarlara ve iki ahşap direğe oturan ahşap kirişlerle kapatılmıştır. Üst kat planı da aynı şekilde düzenlenmiştir. Mekânların döşemeleri ve üst örtüleri ahşaptan yapılmış, çatısı ise kiremit kaplı kırma çatıyla örtülmüştür. Süsleme bakımından revak ve pencere kemerlerinde kullanılan renkli taş işçiliği ile beyaz mermer sütunların baklava dilimli başlıkları öne çıkan unsurlardır. Yapının inşasında düzgün kesme taş ile ahşap birlikte kullanılmıştır. Kitabesi bulunmadığından kesin inşa tarihi yazılı belgeye dayanmamakta, ancak çeşitli yayınlarda 1911 yılına tarihlendirilmektedir.

Bugün Ağırnas İttihat ve Terakki Mektebi, belediye binası olarak kullanılmaktadır.

✶ Kaynaklar