Orta Mahalle Çeşmesi, Tavlusun
- Tür
- Çeşme
- Kültür
- Osmanlı
- Yüzyıl
- 20. yy
- Durum
- Erişilebilir
Orta Mahalle Çeşmesi’nin kesin inşa tarihi bilinmemektedir, zira yapının üzerinde herhangi bir kitabe bulunmamaktadır. Doğu-batı doğrultusunda uzanan çeşme, tek yüzlü, tek kemerli ve hazneli bir duvar çeşmesi olarak düzenlenmiştir. Gerisindeki hazne, yapılar arasında kaldığından bütüncül bir şekilde tanımlanamamaktadır.
Çeşmenin mimari düzeninde dikkat çeken en önemli unsur, ön cephesinde yer alan yuvarlak kemer formundaki niştir. 2.36 metre genişliğe sahip bu kemer, yığma ayaklar üzerine oturtulmuştur. Kemerin güney bölümü, 1909 yılında eklenen eyvan düzenlemesinin içinde kalmıştır. Orijinal kemerden günümüze ulaşan kısmından anlaşıldığı kadarıyla herhangi bir süsleme unsuru taşımayan sade bir görünüme sahiptir. Çeşme nişinin iç kısmı da aynı sadeliği yansıtmaktadır. Burada 0.45 x 0.72 metre ölçülerinde bir ayna taşı bulunmaktayken günümüzde sökülmüş, yalnızca tek lülesinin yeri korunmuştur. Nişin üst kısmında hazneyle bağlantılı bir tahliye çörteni yer almaktadır.
Yapı tamamen kesme taş malzeme ile inşa edilmiştir. Çeşmenin yüksekliği 2.30 metre, genişliği 3.45 metre, derinliği ise 0.67 metredir. Önünde yer alan yalak 0.68 x 0.80 metre ölçülerinde olup yekpare taştan yapılmıştır ve orijinal niteliğini korumaktadır. Yalığın iki yanında bulunan sekiler zaman içinde beton harçla yenilenmiştir.
Çeşmeye 1909 yılında eklenen eyvan düzenlemesi, 2.70 metre derinliğe sahiptir. İlk bakışta eyvanlı bir çeşme izlenimi veren bu bölüm orijinal değildir; aynı şekilde buradaki musluk ve yalaklar da sonradan ilave edilmiştir. Çeşmenin ön cephesinde kesme taş tercih edilirken, diğer kısımlarında kaba yonu ve moloz taş kullanılmış, bütün yapı ise zamanla badanalanmıştır.