Büyük Bürüngüz Meydan Çeşmesi, 1573 yılında onarım görmüş olup bu tarih yapının inşa tarihinden sonradır. Kesin inşa kitabesi günümüze ulaşmadığı için yapının yapım yılı bilinmemektedir. Ancak araştırmacılar, kasabadaki en eski tarihli yapı olan Alaüddevle Camisi’yle karşılaştırarak çeşmenin muhtemelen 15. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiş olabileceğini belirtmektedir.

Kare planlı olan çeşme 5,00 x 5,00 metre ölçülerinde ve taş âleme kadar 6,35 metre yüksekliğe sahiptir. Yapının örtü sistemi, kuzeydeki iki paye ile güneydeki duvara bitişik payelere oturan sivri kemerler aracılığıyla taşınmakta, pandantiflerle kubbeye geçiş sağlanmaktadır. Kubbeyi taçlandıran taş alem, yapının en belirgin mimarî unsurlarından biridir. Saçak bölümü üç yönden profilli silmelerle hareketlendirilerek esere estetik bir görünüm kazandırılmıştır.

Ayna taşı üzerinde iki lüle ve dekoratif amaçlı iki küçük konsol yer almaktadır. Günümüzde mevcut olan betondan yapılmış su yalakları ise orijinal değildir. Güney duvarı üzerinde bulunan su deposu, küçük bir açıklık aracılığıyla çeşmeyle doğrudan bağlantılıdır ve yapının işlevselliğini artırmaktadır.

Süsleme bakımından çeşme oldukça sadedir. Saçaktaki ve paye başlıklarındaki profilli silmeler, ayna taşındaki konsolcuklar, sepet kulpu kemer ve kubbe üzerindeki alem dışında başka bir bezeme unsuru bulunmamaktadır. İnşa tekniğinde tamamen düzgün kesme taş kullanılmıştır.

Güney duvarında üç kitabe yer almakta olup bunların hiçbiri günümüzde okunamayacak durumdadır. Ancak bu kitabelerden biri 1970’li yıllarda mermer üzerine yeniden yazdırılarak ayna taşına yerleştirilmiştir. Bu onarım kitabesi, çeşmenin H.981/M.1573 yılında onarıldığını kesin biçimde ortaya koymaktadır.

✶ Kaynaklar