Gümrük Binası, Trabzon
- Kültür
- Osmanlı
- Durum
- Erişilebilir
Gümrük Binası, İskenderpaşa Mahallesi’nde, Moloz olarak bilinen alanda 19. yüzyılda inşa edilmiş, 20. yüzyılın başlarında ise yeniden yapılmıştır. Osmanlı Dönemi kamu yapıları tarzında iki katlı olarak tasarlanan bina, kesme taş malzeme ile yığma tekniğinde inşa edilmiştir.
Dikdörtgen planlı, iki katlı ve kırma çatılı yapının zemin katlarında geniş kapı açıklıkları bulunmaktadır. Başka bir fotoğrafta görülen dikdörtgen kütleli bina ise yatayda üç bölümden oluşur. Ortadaki binanın zemin katı, ikili pencere gruplarının arasında yer alan basık kemerli geniş kapıyla düzenlenmiştir ve beşik çatıyla örtülüdür. Beşik çatının üçgen alınlığına, çatının eğimine uyumlu kademelendirilmiş üçlü pencereler yerleştirilmiştir. İki uçtaki bodrum artı iki katlı birimlerin birbirlerinin eşi oldukları, birinci katlarının pencere düzeninden ve kırma çatılı üst örtülerinden anlaşılmaktadır.
Fonksiyonel olarak beşik çatılı ortadaki binada malların gümrük işlemlerinin yapıldığı, buna bitişik iki katlı binalardan en az birinin ise idari işler için kullanıldığı anlaşılmaktadır. Üslup açısından daha erken tarihli binalar yalın kârgir yapılar olup, sonraki bina gerek kütlesel tasarımı gerekse sivri kemerli pencere ve geniş saçaklı üst örtüsüyle I. Ulusal Mimarlık üslubunun tipik özelliklerini taşımaktadır.