Atpazarı Maksemi
Elmadağ’dan kanallar aracılığı ile taşınan suların, Atpazarı’nda bir depoda toplandığı ve depodan şehre dağıtım yapıldığı anlaşılmıştır (Fıratlı, s.354). Bu deponun yeri, günümüzde Erimtan Müzesi’nin arka bahçesinin bulunduğu alana denk gelmektedir.
Abidin Paşa taş künklerden oluşan Elmadağ su hattının onarımı için çalışmalar yapılmış ve bu iş için gereken 50.000 kuruşun sağlanabilmesi amacıyla 1889 yılında ikramiyeli piyango bileti hazırlatmıştır. Bu biletlerin satışından elde edilen gelir, onarım bütçesine aktarılmış ve 1890 yılında Elmadağ Kehlizpınarı su yollarının onarımı tamamlanmıştır. Bu kanaldan gelen suların Atpazarı mevkiinde kalenin hisar kapısı yakınında bir depoda (maksem) toplanması ve buradan şehre dağıtımı planlanmıştır. Bu amaçla 1890 yılında buraya büyük bir maksem yaptırılmıştır. Maksemden 32 mahalle çeşmesine su dağıtımı yapılmıştır. Bu çeşmelerin bazıları yeni inşa edilmiş bazıları ise onarılmıştır.
Elmadağ’dan onarılan taş künklerle getirilen sular, Cebeci semtinde bir havuzda toplanmış ve buradan demir borularla kaledeki makseme taşınarak maksemden de şehre dağıtılmıştır (Özand, s. 15). Suyun kaleye geldiği gün, halkın da katılımıyla büyük bir tören düzenlenmiş ve su demir borudan basınçla püskürtülerek kutlamalar yapılmıştır.
Osmanlı Dönemi’nde Ankara’nın Mahalle Çeşmeleri — Anafartalar Kuyumcuları
✶ İlişkili Yerler


















