Kapu Camii Şadırvanı, 1812 yılında Konya Müftüsü Esenlerlizade Seyit Abdurrahman Efendi tarafından yaptırılmıştır. Kapu Camii’nin kuzeybatı köşesinde, şimdiki camekânlı şadırvanın yerinde bulunan şadırvan, dıştan dışa 3,90 m çapında, kalınlığı 19 cm olan dilimli bir hazne ile bunun ortasında yer alan tek çanaklı bir göbekten ibaretti.

Hazne, çevresini dolaşan üst ve alt profilli kuşaklarla süslenmiş düşey plastralarla on altı dilime ayrılmıştı. Şadırvan haznesini üstten çeviren profil kuşağı ile kavisli dilimler yekpare taştan işlenmişti. Haznenin alt kenarlarını çeviren silme kuşağı ise hazne tabanı ile birlikte işlenmişti. Plastralarla bunların arasındaki kavisli yüzeyler, basit bir oyma şeridin çevrelediği panolar hâlindeydi. Bu panoların ortalarında birer abdest musluğu deliği, bunların çevresinde ise çapı 19 cm olan bitkisel motifli süslemeler bulunuyordu. Haznenin üst kenarında, düşey demir çubuklarla teşkil edilmiş basit bir demir parmaklığın yer aldığı eldeki fotoğraflardan anlaşılmaktadır.

Şadırvanın ortasında 80 cm çapında, 32 cm yüksekliğinde, on altı dilimli fıskiyeli bir çanak yer alıyordu. Bu çanak bugün kırılmış vaziyette, üç parça hâlinde mevcuttur. Kapu Camii Şadırvanı’nın Dergâh Şadırvanı’nınkine benzer bir ahşap sundurmasının bulunduğu eski fotoğraflardan ve belgelerden anlaşılmaktadır. Ancak burada ahşap sundurmayı taşıyan sütunlar, Dergâh Şadırvanı’nınkilerin aksine ahşaptı.

Kapu Camii Şadırvanı, yerine daha iyisini yaptırmak maksadıyla bir Konyalı tarafından yıktırılmıştır. Üst örtüsü tamamen kaybolmuş; hazne kenarı taşlarının Etnografya Müzesi’nin arka bahçesinde, kaide taşlarından bir tanesinin ise Mevlana Dergâhı’nın bahçesinde bulunduğu bilinmektedir.

Daha sonra Kapu Camii Şadırvanı için hazırlanan rölöve ve rekonstrüksiyon projeleri 2011 yılında Koruma Kurulu tarafından onaylanmış, aynı yıl restorasyon projeleri de uygun bulunmuştur. 2013 yılında Müze Müdürlüğü’nün sondaj raporu doğrultusunda şadırvanın zemin kotu ve mevcut oturumuna uygun biçimde uygulanmasına karar verilmiştir. Böylece yapı, rölöve ve rekonstrüksiyon projeleri esas alınarak rekonstrükte edilmiştir.

✶ İlişkili Yerler