Eski Saray Caddesi üzerinde, Zincirli Bedesten’in hemen yanında yer alan hanın ne zaman, kim tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir. Eldeki belgelerden hareketle, bu han Osmanlı dönemi öncesinden, Memlukler ya da Eyyubilerden kalmış olmalıdır. Dulkadiroğluları’ndan Alaüddevle’nin, 1500 tarihli vakfiyesinde yaptırmış olduğu cami için, caminin yakınında olduğu belirtilen hanı vakfetmiş olduğundan yola çıkarak hanı Alaüddevle’nin yaptırmış olduğu iddia edilmekle beraber, Alaüddevle’nin ne tarihi kaynaklarda han yaptırdığına dair bir kayıt; ne de vakfiyesinde han yaptırdığına dair bir ibare bulunmamaktadır.

Hüseyin Paşa’nın 1719 tarihli vakfiyesinde, Seyyid Ali’nin yaptırdığı Han-ı Sebil’in bulunduğunu ifade etmekte olduğundan dolayı 1700’lü yıllarda Seyyid Ali tarafından onarılmış veya yıkılıp yeniden yapılmış, 1741 tarihinde Emir Ali tarafından onarılmış, 1791 yangınından sonra 1822 yılında Hacı Arif Efendi tarafından yeniden yaptırılmıştır.

Güneye doğru, meyilli bir arazi üzerine yolcu hanı olarak kurulan ve günümüzde oldukça harap halde olan hanın büyük bir bölümü kullanılamaz durumdadır. Sokağın konumundan ve arazi durumundan ötürü gayri muntazam bir planda olan ve kitabesi bulunmayan yapı, hayli büyük dikdörtgen tek avlulu ve iki katlı düzendedir. Sicilde, üç büyük mağarası ve bir havuzu, güney cephesinde on iki dükkânı, kuzey cephesinde bir evi olduğu kaydedilmiştir.1

  1. Alper Altın, Gaziantep Türk İslam Mimarisi, Palet Yayınları, 2025. ↩︎

✶ Medya