Baruthane deresinin güney sırtlarında 1297’de (l88l) inşa edilen dört adet taş cephanelik mevcuttur. Dere boyunca belli aralıklarla sıralanmış ve E-5 karayolu istikameti ile Marmara Denizi’nden görünmeyecek şekilde inşa edilmiştir. Askerî açıdan tam korunaklı olan yapılar, mimarî açıdan da çok sağlamdır. Bu binalar, devrin padişahı II. Abdülhamit tarafından yaptırıldığı için “Abdülhamit Depoları” ismi ile anılmaktadır.1

Depo I Kitabesi:

Padişah-ı mülk-perver-i zıll-ı hak Abdülhamid
Görmemiştir mislini âlem olalı dünya binā
Ol cihan-sālar efhami kim serây câhının
Nerdübāni olamaz ne tārem-i vālā binā
Eyledi mi’mār baht ile fezā-yı āleme
Bārgāh-ı şevketî ol şāh-ı mülk-arâ binâ
Bu binadır dide-i i’cābı hayran eyleyen
Yohsa görmüşdür uyun-ı halk çok ra’nā binā
Dinlemem artık Sinimmâr u Havarnak kıssasın
Kalsa üstād-ı kıssā zihnimde bin hülya binā
Vā ise görmüş selâdır ehli fenden söylesün
Böyle matbu u müzeyyen pâk-ı müstesna binā
Pek mussanna yazdı Kâzım bendesi tārihini
Padişah kıldı bu nev cephaneyi bâlâ binā
Sene 1297 (1881)

Depo II Kitabesi

Şehriyarı muadelet asarı han Abdülhamid
Aleme dar-ı sürûr etti bu mohthāneyi
Ol felekfer kim eder Cemşid u İskender fedâ
Cura-yi ihsanına âyine vü peymaneyi
Gûş eden sayt-ı bülend şevket-i şahanesin
Yâde almaz devleti Dara gibi efsaneyi
Ahd-ı adli nola eylerse cihanı kâmyab
Kenç-ı bâd-âver ve abâd eyleyen viraneyi
Nevnebu mahzenler inşâ etdirub barut içün
Hemser-i arş etti tâk-ı himmet merdaneyi
Görmemişdir çeşm-i devran harmanı eflâkde
Bu behini mahzende mevcud u muddeher dâneyi
Cevherefşān oldu tarihinde Kâzım bendesi
Kıldı sultan-ı enâm inşa bu nev cephaneyi
1297(1881)

Depo III Kitabesi

Şeyhinşah-ı hümayun-ı menkabet Abdülhamid Han’ın
Hüma-yı şevketi bâlâ-yı çerha aşiyan yaptı
Fezay-ı mülki emr şovr u şordan eyledi tathir
Nesim-i lutfi haristanı bozdu gülistan yaptı
Gazapişe meham-ı ezişedir ol şâh-ı dil agâh
Mühimmat-ı cihadı hıfz içün yer yer mekân yaptı
Yapıldı câbecâ barut içün anbar u mahzenler
Kemal-ı itinadan kim bunu hükmü zeman yaptı
Birisi işte şu cephane kim bu cây-ı me’mende
Mükemmel oldu güya fahr-ı mi’maran Sinan yaptı
Uluv-ı temsile ālem olsun dāim ābādan
Denilsun haşredek bin gışla yüzbin hanüman yaptı
Senih olsun hesaba dane top ile tarihin
Çok âlâ mahzen-i baruti sultan-ı cihan yaptı
1297 (1881)

Depo IV Kitabesi

Bâısı umran-ı âlem hazret-i Abdülhamid
Kim vücûdı merhamet’ül veddi dir zıll-ı ilâh
0l hükümranı mueyyed kim husuli kâm içün
Bâbına eyler zemini asuman vaz-ı cibah
0 kerem ferma ki zaten eylemiştir zülcelal
Hem hâkimi bi-muadil hem şeh-i âlem-penah
Feyz-i lutfi maye-i enfaz i’caz-ı mesih
Nur-ı vechi cevher-i âyine hurşid u mah
Nevnebu izhar-ı asâr eyleyüb gılmakdadır
Mülkî i’mar u vücud-ı milleti gark-ı refah
Böyle bir âli eserle harman-ı envar olur
Afitab-ı âsmana savbe eylese atf-ı nigah
Yazdı Kâzım bendesi tarihini itmamdan
Kıldı bu cephaneyi bünyad u ihya Padişah
1297 (1881)

  1. MALTEPE’DEKİ II. ABDÜLHAMİT DEPOLARININ TARİHÎ KİTABELERİ, Ali Taştekin, PDF Makale ↩︎