Hamidiye Gurebâ Hastanesi, Kırklareli
- Tür: Hastane
- Tema: Kaybolan Kültür Varlıkları
- Kültür: Osmanlı
- Yüzyıl: 19. yy
- Bölge: Türkiye, Marmara Bölgesi, Kırklareli, Merkez (Kırklareli)
- Durum: Kayıp
Kırklareli Hamidiye Gurebâ Hastanesi, 1892 yılında (H.1310) Neşet Paşa döneminde inşa edilmiştir. Karakaş Mahallesi sınırları içinde, şehrin kuzeybatısında, 77 ada 1 parsel üzerinde (yıkılan Devlet Hastanesi arazisi) yapılmıştır. Köseoğlu Süleyman’a ait Karakaş Mahallesinde bulunan evin yetersiz kalması nedeniyle yeni hastane inşa edilmiş ve Gureba Hastanesi adı verilmiştir. Devlet arşivlerinde yer alan 1886 tarihli (H.1304) belgede Doktor Ali Efendi’nin Kırklareli’nde bulunan bu hastaneye terfien tayin edildiği belirtilmektedir.
Hastane erkek ve kadınlar için iki ayrı bölümden oluşmaktadır. Yapı, bodrum kat üzerinde yükselen iki kattan meydana gelmektedir. Birinci katta depo, eczane, muayene odaları ile doktorlar, hastane müdürü ve hademe tarafından kullanılan sekiz oda bulunmaktadır. İkinci katta elli yatak kapasiteli dört koğuş, bir salon ve bir oda yer almakta olup bu mekânlar iki ayrı koridora açılmaktadır.
Bina dönemin mimarisine uygun olarak neo-klasik tarzda kârgir olarak inşa edilmiştir. Ön cephede giriş bölümünde iyon tarzında dört sütun bulunmaktadır. Bu sütunlar ikişerli olarak arşitrav ile üst katın çıkma bölümünü desteklemektedir. Ana girişin sağında ve solunda üçer adet basık kemerli pencere yer almakta olup bu pencereler duvar yüzeyinden dışarı taşırılarak aralıklı şekilde kademelendirilmiştir. Katlar arası ve ikinci katın çatıyla birleştiği bölüm yatay silmelerle belirginleştirilmiştir. Giriş kattaki sütunların taşıdığı ikinci kattaki çıkıntı, kırma çatıyı gizleyen üçgen alınlık ile birleşmektedir.
Devlet arşivlerinde yer alan 1896 tarihli (H.1314) belgede Kırklareli’nde görev yapan muhtarların Gureba Hastanesini Redif Deposu olarak kullanmak için izin talebinde bulundukları görülmektedir. Bu talep hakkında izin verilip verilmediğine dair bilgi bulunmamaktadır.
1912 yılında Birinci Balkan Savaşı sırasında Kırklareli Bulgar askerleri tarafından işgal edilmiştir. Bu dönemde askeri kışlalar, hükümet konağı, belediye binası ve Kocahıdır Mahallesindeki okul binası dahil birçok bina askeri amaçlarla kullanılmıştır. Döneme ait fotoğraflar Gureba Hastanesinin yaralı Bulgar askerlerinin tedavisinde kullanıldığını göstermektedir.
Hastanenin ihtiyacı karşılayamaması ve fiziki olarak yetersiz kalması nedeniyle yıkılmasına karar verilmiştir. Kırklareli Mutasarrıfı başkanlığında, Belediye Başkanı Muhiddin Özenbaş, Doktor Mehmet Fuat Umay ve Mühendis Faik Bey’den oluşan komisyon tarafından hastane yıkılmıştır. Yapının yerine 1914 yılı içinde Memleket Hastanesinin inşasına başlanmıştır.