Çeşme, Evliya Hoca ve Bulgurlu Mescit sokaklarının birleştiği köşededir. Haznesi, büyük ahşap bir evin altındadır. Sokağa çıkıntı yapmış olan bu ev ve çeşme geriye alınarak yeniden monte edilmiştir.

Kesme taştan yaptırılan bu çeşmenin kavisli kemeri üzerinde güzel bir ta’lik yazı ile şu mermer kitâbe bulunmaktadır:

Sâhibetü’l-hayrat Hadice Hanım tarafından tamir edilmiştir.

1342 (1923)

Kitâbeden de anlaşılacağı üzere çeşme, 1342 tarihinde tamir edilmiştir. Sokağa adını veren bu çeşmenin hangi tarihte yapıldığı belli değildir. Kitâbenin üzerinde şekilli bir korniş vardır.

Kassam, kısım kısım ayıran ve veren kimseye verilen addır. Mirasçılar arasında mirası üleştiren ve küçüklerin hakkını koruyan, şeriat memurudur.

Çeşme, Kassam Mehmet Efendi tarafından yaptırılmıştır. Kendisi, İstanbullu ulema, müderris ve sonra ‘Kassam-ı Askerî’ olan ve 1135 (1722)’de vefat eden Sadrüddin Efendi’nin oğludur. Mehmet Efendi, müderris ve senelerce Kassam-ı Askerî olmakla bu namla şöhret buldu. Sonra Şam, 1146 (1733-34)’te Medine Mollası oldu. Dönüşünde İstanbul payesi veril di. 1157 (1744)’te vefat etti. Kabri, Üsküdar’da Miskinler Tekkesi arkasındadır. Oğlu Feyzullah Efendi 1192’de Yenişehir Mollası iken vefat etmiştir. Bunun oğlu, Cemilüddin Mehmet ve Sadrüddin Mehmet Efendiler 1192 (1778)’de vefat ederek aynı yere gömülmüşlerdir. Bugün hiçbirisinin şâhidesi mevcut değildir. Sadrüddin Efendi ile Feyzullah Efendi’nin şair olduğu söylenir.

* Kaynak: Yüzyıllar Boyunca Üsküdar, Sayfa 1097

✶ Medya

✶ Kaynaklar