Kervansaray. Cami avlusunu kuzeyden sınırlayan kervansarayın ana girişi kesme taştan, diğer kısımları moloz taştan inşa edilmiştir. Dikdörtgen bir alan üzerinde üç bölümden oluşan yapının orta kısmı yolcular için han, yan kısımları ise hayvanları için ahırdır. Hanın sokağa ve avluya bakan her iki cephesinde de mazgal açıklıkları sıralanır.1

Robin Wimmel, 10 Ağustos 2008’de Gebze’de Çoban Mustafa Paşa Külliyesi/Kervansarayı’nı ziyaret etmiş ve yapıyı Osmanlı erken dönem kervansaray mimarisinin önemli bir örneği olarak tanımlamıştır. Yapının, cami ve türbenin etrafını saran U planlı bir külliye içine entegre olduğunu ve günümüzde iyi durumda olup özellikle cuma günleri ek namaz mekânı olarak kullanıldığını belirtir. Ayrıca eserin Sinan’a atfedilmesine dair tartışmaların bulunduğunu, ancak çekirdeğinin büyük ihtimalle Acem Ali döneminde oluştuğunu vurgular.2

  1. Köksal Seyhan, “Çoban Mustafa Paşa Külliyesi,” TDV İslâm Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi, erişim 4 Haziran 2026, https://islamansiklopedisi.org.tr/coban-mustafa-pasa-kulliyesi. ↩︎
  2. Robin Wimmel, Architektur Osmanischer Karawanseraien: Stationen des Fernverkehrs im Osmanischen Reich, vol. 2 (PhD diss., Technische Universität Berlin, 2016), 69-72, DOI:10.14279/depositonce-5468. ↩︎
✶ Medya

✶ İlişkili Yerler