Gürcü Osman Paşa Camii veya Çerkez Osman Paşa Camii, Kayseri’nin merkezinde, şehrin kalbi sayılan At Pazarı’nda, yani bugünkü Cumhuriyet Meydanı civarında yer almaktaydı. Ahmet Nazif Efendi’nin Mir’ât-ı Kayseriyye adlı eserinde verdiği bilgiye göre yapı, Saat Kulesi karşısındaki cami olarak tarif edilmiştir.

Mimar Sinan’ın kaleme aldırdığı tezkirelerde yer alan bilgilere göre cami, 16. yüzyılda Gürcü Osman Paşa tarafından memleketi Kayseri’de büyük mimara inşa ettirilmiştir. Bununla birlikte şer‘iyye kayıtlarında imamlık ve hatiplik görevlerinin tevcihi gibi bazı işaretlere bakıldığında, yapının 9. Hicrî yüzyıl ortalarında / yaklaşık 15. Miladî yüzyıl ortalarında yapılmış olabileceği de anlaşılmaktadır. Bu nedenle yapı hakkında kaynaklarda hem Mimar Sinan’a dayanan 16. yüzyıl bilgisi hem de şer‘iyye kayıtlarından çıkarılan daha erken tarih ihtimali birlikte değerlendirilmelidir.

Ahmet Nazif Efendi, Mir’ât-ı Kayseriyye adlı eserinde bu camiden söz etmiş; yapının 1221/1806-1807 tarihinde Güpgüpzâde Hacı Bekir, Sâlih Ağazâde Hacı Muhammed ve Feyzîzâde Fethullah Efendiler tarafından ortaklaşa tamir edildiğini ve bu tamir sırasında camiye 2.000 kuruş nakit vakıf tahsis edildiğini belirtmiştir. Yapı daha sonra 1314/1896-1897 tarihinde, Kayseri Mutasarrıfı Muhammed Nâzım Paşa döneminde yeniden tamir edilmiştir. Bu tamirde, daha önce vakfedilmiş nakitlerin araştırılıp tahsil edilmesiyle caminin onarımı gerçekleştirilmiş ve bitişiğine bir de çayırlık yapılmıştır.

Ünlü seyyah Evliya Çelebi ise Seyahatnâme’sinde yalnızca bu zarif camiden değil, aynı zamanda At Pazarı’nda bulunan, geniş avlulu ve ağaçlıklarla çevrili Osman Paşa Sarayı’ndan da söz etmiştir. Caminin bitişiğinde ayrıca 2 medrese bulunmaktaydı. Batı tarafındaki medreseye Eski Saray Medresesi, karşı tarafında bulunan medreseye ise Yeni Saray Medresesi adı verilmekteydi.

✶ Medya

✶ İlişkili Yerler

✶ Kaynaklar