Hançerli Sultan Türbesi, Kalenderhane
- Tür: Türbe
- Tema: Kaybolan Kültür Varlıkları, Revnakoğlu'nun İstanbul'u
- Kültür: Osmanlı
- Yüzyıl: 16. yy
- Bölge: Türkiye, Marmara Bölgesi, İstanbul, Fatih, Kalenderhane
- Durum: Kayıp
Vefa-Kovacılar Caddesi’nde, harikden (yangından) önce Bahriye Nezareti Mühimme Müdürü merhum Hafız İsmail Efendi’nin büyük ahşap hanesinin ittisalinde (bitişiğinde), bir aralıkta Hançerli Sultan namıyla ma’rûf (bilinen) bir kadının mezarı vardı, kitabesi de okunur idi. Bu medfen (mezar), harikden kısmen hasarzede olarak hâlâ, pek yakınındaki Recai Efendi Mektebi’nin hizasındadır.1
Vefa’da Büyük Kovacılar Caddesi (günümüzde Cemal Yener Tosyalı Caddesi) üzerinde, Recai Efendi’nin harap mektep ve sebilinin yanında, şimdi oksijen deposu olarak kullanılan boş arsada görülen ve öteden beri Hançerli Sultan denilen tek mezar, yeni olmayıp eskidir ve son yıllarda imar ve ihya edilmek suretiyle meydana çıkarılmış uydurma bir eser değildir. Vaktiyle Ali Şükrü Efendi’nin Veznedar Konağı’na bitişik bir arsa üzerinde, baş taşı kitabesi ile etrafında parmaklığı bulunan, 1918 büyük Vefa yangınında civardaki yüzlerce yapı yanarak kaybolmuş iken Hançerli Sultan’a ait kabir, tek başına ortada kaldı. Baş şahidesindeki sülüs hatlı kitabe yangında çatlayarak parça parça kırılmış, sonra da kaybolmuştur.
Hakikate uygun ve mevsuk olmamakla beraber, çevre halkının rivayetine göre efsaneleşmiş bir şahsiyete sahip, ananevi bir hüviyete kavuşmuş olan Hançerli Sultan, Kanunî’nin hemşiresiymiş (kardeşi), saraydaki cariye ve gözdeleri paşasından kıskandığı için belinde hançer taşırmış. Kabrin bulunduğu alan şahıs mülkü olduğundan ve kabrin bu şekilde tek başına kalması uygun olmadığından Şeyh Vefa Türbesi haziresine taşınması uygun olacaktır.2
—–
- Mehmed Ziya (İhtifalci), İstanbul ve Boğaziçi İkinci Kitap, İstanbul Devlet Matbaası, 1928. ↩︎
- Mustafa Koç, Revnakoğlu’nun İstanbul’u, c.4, Fatih Belediyesi Kültür Yayınları, 2021. ↩︎