Jandarma Mektebi, 1860’lı yıllarda inşa edilen asıl ismi Aramyan Kız Okulu’dur. 1860’lı yıllarda İstanbul’a yerleşmiş Kayserili Ermeniler, Kayseri’de bir kız okulu açmak amacıyla Aramyan Derneği’ni kurdu. Dernek 11 Aralık 1860’ta faaliyete geçti. Hem İstanbul’da hem de Kayseri’de üye sayısını artırmak ve dernek tüzüğünü hazırlamak üzere yedi kişilik bir yönetim kurulu oluşturuldu. Kısa sürede 1.500 lira toplandı ve okulun inşası mümkün hâle geldi. Okulun yapımında en önemli katkıyı Manugyan kardeşler sağladı. Onlar; Vezir Hanı’nda 21 ve 23 numaralı odaları, Yani Han’ın karşısındaki dükkân hisselerini, Glamaz Han’daki depoyu, Hacı Nuh Çarşısı, Eskiciler Çarşısı, At Pazarı ve Pambukçular Çarşısındaki dükkânları ile çeşitli arsaları bağışladı.

Bu bağışların ardından Aramyan Kız Okulu, Bahçebaşı Mahallesi’nin merkezinde, kilise sınırlarının dışında, geniş bir bahçe içinde ve Büyük Bahçe’ye bitişik olarak inşa edildi. Bitişiğindeki büyük bir ev anaokuluna dönüştürüldü. Okulun ruhsatı 6 Nisan 1896 tarihinde alındı. Zamanla idadi seviyesine yükseldi ve yaklaşık 400 öğrenciye eğitim verdi.

Cumhuriyet’in ilanından sonra bu yapı Eferad-ı Cedide Mektebi adıyla yeniden düzenlenerek jandarma eğitimi verilen bir kurum hâline geldi. 1924’te bu okula bağlı Karakol Kumandan Mektebi faaliyete geçti. 1927’de ise okul 6 Numaralı Kayseri Jandarma Efrâd-ı Cedide Mektebi adıyla askerî eğitim vermeye devam etti. Milli Mücadele yıllarında kapatılan jandarma okulları, Cumhuriyet’in ilanından sonra İstanbul, Çanakkale, Kayseri, Adana, İzmir, Giresun, Kars ve Diyarbakır’da yeniden açılmıştı.

Cumhuriyet döneminde taş bina bir süre Turan Mektebi adıyla da kullanıldı. 1960’lı yıllarda özel mülkiyete geçtikten sonra bakımsızlıktan harap hâle geldi. Tipik bir Kayseri evi özelliklerini taşıyan bu yapı 2017-2018 yıllarında restorasyondan geçirildi, fakat restorasyondan sonra da işlevlendirilmedi. Böylece yapı uzun süredir terk edilmiş durumda varlığını sürdürmektedir.

Jandarma Mektebi aynı zamanda halk belleğinde de yer etmiştir. “Kayseri Mektebinde Oldum Jandarma” türküsünde adına yer verilmesi, bu yapının toplumsal hafızadaki yerini göstermektedir.

✶ Medya