Kalgay Girayhan Çeşmesi
Girayhan Çeşmesi olarak da bilinir.
- Tür
- Çeşme
- Kültür
- Osmanlı
- Yüzyıl
- 17. yy
- Durum
- Erişilebilir
- Bölge
- Türkiye›Ege Bölgesi›İzmir›Çeşme
Musalla Mahallesi’nde Atadağ Caddesi üzerinde, marinanın karşısında bulunan park alanı içindedir. Anıtsal çeşmenin müstakil bir tapu kaydı yoktur. Sokak arasına giren yolların orta kısmında, yeşil alan içinde bulunan çeşme, mermer bloklarla yapılmış, ön yüzü sanatsal işlemelerle bezenmiştir. Alınlık kısmında başlayan işlemeler aşağıya doğru inmekte, istiridye motifi altında, tabak içinde incir kabartmaları, onların altında da saksı içinde duran çiçek kabartmaları vardır. Çeşmenin ön yüzünde, biri istiridye motifi üstünde, diğeri incir tabaklarının altında olmak üzere iki eski yazılı kitabe yer almaktadır.
Üstteki yazıda “Kaplan Giray Han bin el-Hac Selim Giray Han …”, alttakinde ise “Ve sekahüm Rabbuhum şarâben tahûra.” ifadeleri bulunmaktadır. Çeşmenin sağ tarafında, yeni harflerle metal bir levhaya yazılmış bilgi panosunda ise “Kırımhanı Oğullarından Hacı Selim Girayhanoğlu Kalgay Girayhan Tarafından Yaptırılmıştır. (Hicri 1112 – Miladi 1683) Rableri Onlara Temiz Bir İçecek Sunmaktadır. (İnsan Suresi 21. Ayet)” yazmaktadır. Çeşmenin üzerinde, bilgi panosu haricinde başka bir yerde tarih belirtilmemiştir. Çeşmeye sonradan eklenen yeni yazılı levhada belirtilen “Hicri 1112” tarihinin miladi karşılığı 1700/1701 olarak hesaplanması gerekirken “Miladi 1683” olarak yazılmıştır. Ayrıca, yine bu panoda yazan Kalgay Giray Han ismi de hatalıdır. Kitabede yazan isim Kaplan Giray Han’dır. Kaplan Giray Han, Beyzade Sultan ve Selim Giray Han’ın oğludur. Selim Giray Han, Rodos’ta sürgündeyken 1680 yılında doğmuş, 1706 yılında Kırım Hanı olmuştur. 1 yıl 10 ay süren hanlığından sonra 1708’de azl edilerek Rodos’a sürülmüştür. 1713 yılında ikinci, 1730 yılında üçüncü defa Kırım Hanı olmuş, 1736’da tekrar azledilerek gönderildiği Sakız Adası’nda 1738 yılında vefatı sonrası vasiyeti gereği Çeşme’ye defnedilmiştir.
✶ Kaynaklar
