Besim Ömer Paşa Caddesi üzerinde bulunan ve günümüzde İstanbul Üniversitesi Mimarlık Fakültesi binası olarak kullanılan yapının bulunduğu yerde, eskiden Mustafa Fazıl Paşa’ya ait ahşap bir konağın bulunduğu, bu konakta 1831’de Takvimhâne-i Âmire (Gazetehane) adı ile bir matbaa kurulduğu, zaman içindeki onarımlarına rağmen yetersiz gelen Takvimhane binasının da bir müddet sonra buradan taşındığı, eski fotoğraflardan da bu ahşap konak binasının 1894 depreminde yıkıldığı anlaşılmaktadır.

Burası sonradan Harbiye Nazareti eline geçerek arsasına ahırlar yaptırılmış, 1923 tarihinde ise Beyazıt Zükür İptidai Mektebi (Beyazıt Erkek İlkokulu) inşa edilmiştir.1

Yeni Osmanlıların en önemli hamilerinden biri olan Mustafa Fazıl Paşa (1828-1875)’nın konağı şair, edip ve alimlerin toplandıkları konaklardan biri idi. Hoca Hayali, Hoca Hayret ve Hintli İskender Hoca, Mustafa Fazıl Paşa’nın konağı müdavimlerinden idiler. Hayret ve İskender hocalar Paşanın çocuklarının hocalığını yaptığı gibi, İskender Hoca sürekli konakta kalıyordu. Yeni Osmanlılar’ın Avrupa’ya firar etmelerinde büyük etkisi olan ve onlara maaş bağlayan Mustafa Fazıl Paşa’nın konağı, Yeni Osmanlıların toplantı merkezlerinden biri durumunda idi.2

—–

  1. N. Çiçek Akçıl Harmankaya, İstanbul’da Erken Cumhuriyet Dönemi Eğitim Yapılarına Bir Örnek: Eski Beyazıt İlkokulu, Sanat Tarihi Dergisi, c. 33, s. 2, 2024. ↩︎
  2. Mustafa Ülger, 19. yy Osmanlı Fikir Hayatında Konakların Yeri, Fırat Ü, İlahiyat Fk. Dergisi, c. 13, 2008 ↩︎

✶ Medya