Oduncu Çeşmesi
Çakaloz Camii Çeşmesi olarak da bilinir.
- Tür
- Çeşme
- Kültür
- Osmanlı
- Yüzyıl
- 16. yy
- Durum
- Erişilebilir
Oduncu Çeşmesi, H. 990 / M. 1582 yılında Oduncu oğlu Murâd tarafından inşa ettirilmiştir. Tek kemerli ve bağımsız olarak tasarlanan yapı, 3.10 metre yüksekliğe, 3.23 metre genişliğe ve 1.70 metre derinliğe sahiptir. Nişin üstünü örten sivri kemer, yekpare taştan yapılmış ayakların üzerine oturmakta, üzengi noktasından başlayan kenar silmeleri ise saçak bölümünü tamamen dolanmaktadır.
Çeşmenin mimarisinde düzenli kesme taş kullanılmış, niş içerisine yerleştirilen ayna taşı zamanla betonla sıvandığından üzerindeki lüleler iptal edilmiştir. Orijinal lüle deliklerinin üzerine açılan iki yeni delik musluklarla değiştirilmiş, böylece özgün su akış düzeni bozulmuştur. Nişin doğu ve batısındaki sekiler zeminin yükselmesi nedeniyle günümüzde çukurda kalmıştır. Yapının tek süsleme unsurları kenar ve saçak silmeleri olup, bunun dışında herhangi bir bezeme öğesi bulunmamaktadır.
Çeşmenin en dikkat çekici unsuru, niş içinde yer alan kitabeleridir. 0.75 x 0.35 metre ölçülerindeki iki satırdan oluşan kitabe, dört adet kartuş içine sülüs hatla yazılmıştır. Mermer üzerine işlenmiş olan bu yazıtta, “Bu yapıyı Hicretten sonra dokuz yüz doksan yılında Oduncu oğlu Murâd yaptı” ifadesi yer almaktadır.
Zaman içerisinde çeşitli onarımlar gören çeşmenin H. 1306 / M. 1888 yılında tamir edildiği, H. 1318 / M. 1900 tarihli Ankara Vilayeti Salnamesi’nde de kayıtlıdır. Ancak 1888’de yapılan müdahalelerin kapsamı bilinmemektedir. 1950’li yıllarda önüne bir siperlik eklenmiş, 1970’lerde gerçekleştirilen yenilemelerde ayna taşı betonla kaplanmış ve lüleleri devre dışı bırakılmıştır. 1997 yılında ise bütün cephesi traşlanarak elden geçirilmiştir.