Sahaf Muhittin Camii
Kara İmâm Mescidi, Karamanlı Camii, Sahaf Muhiddin Camii olarak da bilinir.
- Tür: Cami
- Kültür: Osmanlı
- Yüzyıl: 17. yy
- Bölge: Türkiye, Marmara Bölgesi, İstanbul, Beyoğlu, Hacıahmet
- Durum: Erişilebilir
Kasımpaşa İstiklal Mahallesi Sahaf Cami Sokak üzerinde yer almaktadır. İnşa kitabesi mevcut olmayan mescidin ilk banisi Sahhaf Muhiddin adında bir hayırseverdir. Mescid zamanla harap olduğundan Kaymak Mustafa Paşa tarafından ihya edilmiştir. Mustafa Paşa’nın mescide bir minber koydurduğu ve yanına bir mektep inşa ettirdiği vakfiyesinde yer alan bilgiler arasındadır Ayvansarâyî’de mescid, “Kara İmâm Mescidi” adıyla geçmektedir. Tahsin Öz mescitten “Karamanlı Camii” olarak bahsetmekte ve 17. yüzyıl özelliklerinde inşa edildiğini yazmaktadır.
Kara İmâm Mescidi eğimli bir arazi üzerine inşa edilmiştir. Mescid, kuzey, güney ve doğu cephelerden düzensiz bir avluyla çevrelenmiştir. Avlu duvarları kot farkından ötürü kademeli bir düzende örülmüştür. Mescid fevkâni bir kuruluşa sahiptir. Doğusunda vakfiyede bahsedilen mektep bulunur. Kare planlı mescidin girişi kuzey cephenin ortasında yer almaktadır. Harim iç taraftan ahşap tavanla, dıştan ise kırma çatıyla örtülmüştür.
İç mekân, güneyde iki pencere; kuzeyde iki, doğuda üç ve batıda bir pencereyle aydınlatılmaktadır. Pencerelerdeki düzensizlik zaman içerisinde yapılan müdahalelere işaret etmektedir. Güney cephenin ortasındaki yarım daire mihrap nişi sıvalı vaziyettedir. Cepheden dışa taşırılmış mihrap üstte grift bitkisel bezeli bir taçla hareketlendirilmiştir. Mihrap dış taraftan yarım daire bir nişle vurgulanmıştır. Mihrabın batısında yer alan ahşap minberin yan aynalıklar, giriş ve köşk kısımlarında stilize bitkisel kompozsyonların olduğu süslemeler bulunmaktadır. Korkuluklar geometrik şebekelidir. Süslemeler altın yaldızla boyanmıştır. Harimin kuzeyinde ahşap kadınlar mahfili bulunur. İki katlı bir kuruluşa sahip mahfil son yıllarda eklenmiştir.
Mescidin kuzeybatısına bitişik tek şerefeli minaresi bulunmaktadır. Kare bir kaide üzerine yükselen silindirik gövdeli minare, kurşun kaplı bir külahla örtülmüştür. Taş malzemeli minare sıvalı vaziyettedir.
Kara İmâm Mescidi orijinal dokusunu büyük oranda kaybederek günümüze gelebilmiştir. Son yıllarda yapılan onarımlarla cepheler içten ve dıştan sıvanmıştır.
Kaynak: KAPTAN-I DERYÂ KAYMAK MUSTAFA PAŞA’NIN İSTANBUL’DAKİ İMAR FAALİYETLERİ, Erkan Atak
