Hasköy’de, Keçecipiri Mahallesi’nde Aziz Sokağı ile Harap Çeşme Sokağı’nın keşitliği köşebaşında set üstünde bulunmaktaydı. Hahambaşı Konağı aynı sokak üzerinde yer alan Maalem Sinagogu’nun kuzeyinde ya­ maç üzerinde yeralmaktadır.

İnşa tarihi ve banisi bilinmeyen yapı 1850’li yıllarda Haham­başılık binası olarak kullanıldığından ev bu adla tanınmıştır. Sedad Hakkı Eldem’e göre 18. yüzyılda yaptırılmış olan binanın cepheleri ile mimari öğelerinde gözlenen yalınlık, ayrıca bazı odalardaki yüklüklerin üzerinde ve de yüklükle­rin arasındaki şerbetliklerde bulunan duvar resimleri 19. yüzyıl başlarına ait olduğunu kanıtlamaktadır. Ahşap bina 1989 yılında yanarak ortadan kalkmıştır.

Eğimli bir araziye konumlandırılmış Hahambaşı Konağı bod­rum kat üzerine ahşap karkastan inşa edilmiş olup üzeri ki remit döşeli kırma çatılı idi. Bodrum kat eğimli arazi yapısından da kaynaklandığı üzere ayrı bir yapı ünitesi gibi bir özellik göstermektedir. Almaşık duvar örgülü bu bodrum katın sokak üzerinde yer alışı sebebiyle doğu köşesin­de bir, güney yönünde ise eder dikdörtgen çerçeveli ve taş söveli pencereye yer verilmiştir. Konağın üzerine otur­duğu bodrum katın yarısı bahçe olarak değerlendirilmiştir Bahçeye yani bodrum üzerine çok basamaklı bir merdiven ile ulaşılmaktaydı.

Güneybatı köşede girişin yer aldığı binanın birinci katın gü­ney cephesi bol pencere açıklığı ile dikkat çeker. Dışa taşkın ikinci katın cephe ortasında ise bir çıkma yer alır. Pencereler dikdörtgen biçiminde olup ahşap pevrazlarla kuşatılmıştır. Eli böğründelerle yükselen çıkmada ise dikdörtgen tepe pencereleri bulunur. Bodrum katın gerisine inşa edilen evin tek girişi güneybatı köşede olup merdiven ba­samakları karşısına yerleştirilmiştir. Binanın birinci katının güney cephesi bol pencere açıklığı ile dikkati çeker. Dışa taşkın ikinci katın cephe ortasında ise bir cumbaya yer veril­miştir. Hahambaşı Konağı’nın, mutfak, kiler ve ocağın bulunduğu birinci kat ile ulaşılan ikinci katın yerleşimi, ortada bir sofa ile köşelerde birer oda düzenlenemesine sahipti.

Mimari cephesi yalın tutulmuş konağın, ikinci katında yer alan cumbada kullanılan süs amaçlı olarak dikdörtgen te­pe pencerelerine yer verilmişti.

Bina içerisinde en dikkat çekici özellik olarak batılılaşma dö nemi mimari özelliklerinden olan duvar resimlerine yer ve­rilmesidir. İki kapı arasında yer alan üç ayrı niş üzerinde yapılmış olan perspektifli resimler dönemin süsleme özelliklerini yansıtır. Topkapı Sarayı Harem Dairesi’nde de ben­zeri örneklerini gördügümüz bu duvar resimleri içerinde ayrıca yüklük üzerinde ki duvarın düz yüzeyi üzerinde ya­pılmış yine perspektif özellikleri gördügümüz. Bogaziçi ve­ ya Haliç panoramaları detaylı işlenmiştir. Bu üç niş üzerinde ve de tavan eteginde görülen dalgalı biçimleniş ayrıca ‘C’ ve “S” kıvrımlarıyla bezeli bitkisel motifler ile artık konturların belirsizleştigi dağıldıgı bitki süsleme ve de girlandlar 19. yüzyıl başlarından itibaren Sultan II. Mahmud dönemin­de (1808-1839) görülen süsleme programlarını yansıtır.

Kaynak: Tarihte Hasköy, Süleyman Faruk Göncüoğlu, s.227

✶ Medya