Romalıların inşa ettiği su kanalı, yaklaşık 600 yıl kadar kullanılmış ve bu sürede Ankara şehrinin su ihtiyacını karşılamıştır. Bizans Dönemi Ankarasında, 7. yüzyıl dış saldırıların yoğunlaştığı bir dönemdir. Bu yüzyılda Ankara, Arap-Sasani akınları ve istilaları ile iç içe yaşamıştır. 622 ve 654 yıllarında yaşanan ve asıl amacı şehri yağmalamak olan istilalar halkı bıktırmış ve şehrin ileri gelenlerinin girişimleri ile Ankara Kalesi onarılmaya ve genişletilmeye başlanmıştır. Kalenin dış surunun (2. sur)bu dönemde inşa edildiği tahmin edilmektedir. Kale yeniden inşa edilirken, istilalar sırasında zaten büyük oranda tahrip olmuş olan Roma Dönemi’ne ait çeşitli yapılar ile Roma su hattına ait taşlar (künkler), kalede yapı malzemesi olarak kullanılmıştır.

Şehir bu dönemde güvenlik gerekçesiyle kale içine çekilmiş ve istilalar sırasında suyunu Bent Deresi’ne inen gizli geçitler ve su kuyularından temin etmiştir. Bugün kale surları üzerinde, yapı malzemesi olarak kullanılmış Roma Dönemi’ne ait çeşitli yapı parçalarının yanı sıra çok sayıda künk görebilmek mümkündür. Özellikle de kalenin su hattına yakın olan doğu tarafında künkler yaygındır. Günümüzde Roma Hamamı bahçesinde Ankara’nın çeşitli yerlerinden toplanmış Roma su kanalına ait künkler bir arada sergilenmektedir. Buradaki künkler incelendiğinde içlerinin yüzyılların birikimi kalın bir kireç tabakası ile kaplanmış olduğu dikkati çekmektedir.

Osmanlı Dönemi’nde Ankara Mahalle Çeşmeleri

✶ Medya