İlk Mektep, Beyazıt Zükûr İptidâisi (Erkek İlkokulu) ve Eski Mektep gibi isimlerle de anılan Bayezit İlkokulu, Cumhuriyet Dönemi’nde okulların numaralandırılmaya başlaması ile birlikte Tarihi Yarımada’da inşa edilen “5. Mektep” adını alan yapı, Besim Ömer Paşa Caddesi üzerinde bulunmaktadır.

Okulun yerinde eskiden Mustafa Fazıl Paşa’ya ait ahşap bir konağın bulunduğu, bu ahşap konak binasının 1894 depreminde yıkıldığı anlaşılmaktadır. Bu ahşap konağın yerine, 1923 tarihinde Beyazıt Zükür İptidai Mektebi ismiyle okul yapılmıştır.

Dikdörtgen planlı olup kısmi bir bodrum kat üzeri iki katlı, büyük bir bahçe içinde yer alan kagir yapı özellikle geniş saçaklı üst örtüsü, dikdörtgen plan şeması, simetrik kurgusu ve cephe tasarımı gibi özellikleriyle Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi’nin özelliklerini yansıtmaktadır. Ön cephenin merkezinde yer alan giriş bölümü öne doğru çıkma yaparak vurgulanmış, yapı kütlesinde anıtsal bir etki yaratılmıştır.

Mimarı bilinmeyen, planı bakımından Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi’nin “tip proje” okul yapılarından biri olan yapı günümüzde İstanbul Üniversitesi Mimarlık Fakültesi binası olarak kullanılmaktadır.1

—–

  1. N. Çiçek Akçıl Harmankaya, İstanbul’da Erken Cumhuriyet Dönemi Eğitim Yapılarına Bir Örnek: Eski Beyazıt İlkokulu, Sanat Tarihi Dergisi, c. 33, s. 2, 2024. ↩︎

✶ Medya