Enver Paşa Yalısı
Ethem Paşa Yalısı, Mediha Sultan Yalısı olarak da bilinir.
Şah Sultan Yalıları’ndan Kuruçeşme yönünde olan büyük yalı, bir süre Hamdi Paşa’nın tasarrufunda kalmış, Paşa’nın ölümünde sonra Sadrazam Ethem Paşa’ya tahsis edilmiştir. Ethem Paşa, 2. Abdülhamit döneminde 1877–1878 yılları arasında yaptığı sadrazamlık sırasında, bu yalıyı kullanmıştır. Yalıyı, Ethem Paşa’dan sonra Şerif Paşa satın almış ve tamir ettirmiştir. Bu tamirler sırasında, Boğaziçi cephesine balkonlar ilave edilmiştir. Yalı, Şerif Paşa yerleşmeden, 2. Abdülhamit’in kararı ile padişahın hemşirelerinden Mediha Sultan’a verilmiştir. Meşrutiyetin İlanı’ndan sonra yalı bir süre boş kalmıştır. Daha sonra yalıda, bir süre eski Meclisi Mebusan Başkanı Ahmed Rıza Bey kiracı olarak oturmuştur. Yalı bu sırada, Enver Paşa ile evlenmesi sebebiyle Naciye Sultan’a verilmiştir. Enver Paşa binanın arkasına bazı yeni daireler yapmış, yalının dağ kısmının bahçesini, korularını tanzim ettirmiş, tepeye bir köşk inşa ettirmiştir. Enver Paşa, yalının üst katında İstanbul tarafındaki büyük salonu kütüphane olarak kullanmıştır. Burada misafirlerini kabul etmiştir. 1.Dünya Savaşı’nda, bu kütüphaneye kabul edilen en önemli isim “Mustafa Kemal Paşa” olmuştur. Mütarekenin imzalanmasından sonra, Enver Paşa ve İttihat ve Terakki ileri gelenleri bu yalının rıhtımından kendilerini yurtdışına kaçıracak gemiye binmiştir. Yalı, Kuruçeşme’de büyük kömür depolarının yapılması sırasında yıktırılmıştır (Şehsuvaroğlu, 1986, s.68).1
