Gordion İç Kale Höyüğü’nde, iki Orta Frig megaronu arasında ve kale giriş kompleksinin dış avlusunda yer alan Boyalı Ev, Erken Akhamenid Dönem’e, yaklaşık MÖ 500–490 yıllarına, tarihlenen özgün bir yapıdır. Küçük ve kısmen zemine gömülü olan yapı, dar ve dolambaçlı bir giriş düzenine sahip olup ana mekânı yaklaşık 4,50 × 3,75 m ölçülerindedir. Yapının duvarlarından ele geçen binlerce boyalı sıva parçası, kadın figürlerinin ağırlıkta olduğu törensel bir geçit, ziyafet ve çeşitli ritüel sahnelerini içeren zengin bir duvar resmi programına işaret etmektedir. Figürlerde görülen giysiler, takılar, başlıklar ve özellikle Akhamenid sanatında bilinen saygı ve sessizlik jestleri, Frig, Pers ve Anadolu kültürel geleneklerinin bir arada değerlendirilebileceği karmaşık bir ikonografik ortamı yansıtmaktadır.
Yapının alışılmadık konumu, sınırlı erişime sahip girişi ve az ışık alan yarı gömülü mekânsal düzeni, Boyalı Ev’in sıradan bir konut olarak kullanılmadığını düşündürmektedir. Kadın figürlerinin belirgin hâkimiyeti ile av, savaş veya erkek egemenliğindeki sahnelerin yokluğu, yapının bir heroondan ziyade özel veya kült niteliği taşıyan bir mekân olabileceğine işaret etmektedir. Bu özellikleriyle Boyalı Ev, Akhamenid yönetimi altındaki Gordion’da yerel Frig geleneklerinin devamlılığını ve yeni Pers etkilerinin mimari ve sanatsal alanda nasıl benimsendiğini gösteren önemli bir arkeolojik ve kültürel miras unsurudur.
Kaynak: Penn Museum. (n.d.). Achaemenid Gordion. Gordion Archaeological Project. https://www.penn.museum/sites/gordion/tarih/akhamenid-gordion/
