Yapının 1894 yılında Kırkkilise Mutasarrıfı Neşet Paşa ve Belediye Başkanı Hacı Mestan Efendi tarafından yaptırıldığı bilgisine karşın 8 Kasım 1900 tarihli Malumat ve 10 Kasım 1900 tarihli Servet gazetelerinin kapağında binanın açılışına dair olduğu ifade edilen bir fotoğraf bulunmaktadır. Yapı kitabeye sahip değildir. Bina, 1962 yılına kadar belediye binası olarak kullanılmıştır. 1970’lerde bina boşaltılarak çürümeye terk edilmiştir. 1983 yılında yapının restorasyonu başlamış ve kesintilerle devam etmiş, 1993 yılında tamamlanarak müze olarak hizmete açılmıştır.1 Yapı plan özellikleri açısından tümüyle özgün kalmamıştır. Uzun süre belediye olarak kullanımından sonra bir süre terk edilmiş olması, ardından geçirdiği onarımlar ve farklı bir işlevde kullanılması yapının plan karakterinde birtakım değişiklikler meydana getirmiştir. Zemin kat planının özgünlüğünü koruduğu, fakat birinci katta sonradan odaların birleştirildiği ve böylece özgün şemasını kaybettiği düşünülmektedir.2
Müze bahçesinde sergilenen mezar taşlarının transkripsiyonları aşağıda yapılmıştır.
Mezar taşı K01 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik tarafından 07.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Fâ tihâ
‘alâmetden murâd ancak …….
Bu gün baŋa ise yârın saŋadır
………….. bin Ahmed rûhı-yçün
[Sene] 1183“
Mezar taşı K02 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik tarafından 07.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
(Vezni: Fâ’ilâtün/Fâ’ilâtün)
“Geldi üçler d[édi târîh]
Sen nasîb ét yâ İlâhî
Koyuncı zâde merhûm
Es-Seyyid Mustafâ Ağa rûh[ına?]
Sene 1204
24 n. (Ramazan)“
Mezar taşı K03 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik ve Sayın Mustafa Üzel tarafından 07.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“(33. Sekban avcıları remizi) El-Bâkî (33. Sekban avcıları remizi)
Fenâdan bekâya eyledi rıhlet
Éde kabrini Hakk ravza-i cennet“
Mezar taşı K04 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 08.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
(Vezni: Fâ’ilâtün/Fâ’ilâtün/Fâ’ilâtün/Fâ’ilün)
“El-Fâtihâ
Genc yaşımda bir ……maz ….de mübtelâ oldım
Geldi ecel câre yokdur eyled[i] ‘azm-i bekâ
Yâ ilâhî bulmadım râhat şu dünyâda ……
Sen Kerîmsin vir? Bükâdır …….lâmda safâ
Ahiyyevî? Burgozından Monlâ
Hüseyin kerîmesi merhûme Şerîfe ‘Âtiye
Rûhı-yçün
1285“
Mezar taşı K05 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 08.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Hüve’l-Bâkî
Kâtib-i mahkeme-i Bergos el-hâc Emîn Efendi zâde
Ârzû eyleyüb étmişdi burayı şerîf
Kaderi gör ki érüb sîh-i ecel-i mat’ûn
…………….“
Mezar taşı K06 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 08.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“El-Bâkî
Genc iken göcdi cihândan
Böyle bir halk-ı halîm dilerim
Kabrini pür nûr eyleye Rabb
Elkîre? Merhûm nâzır
Monlâ ‘Abdullâh rûhına
El-Fâtihâ sene 1238“
Mezar taşı K07 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 09.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Hüve’l-Bâkî
Karışdıran-ı kebîr
Hâne-dân-ı kadîmlerinden
Sipâhî zâde merhûm
Ve mağfûr es-Seyyid İbrâhîm
Ağanıŋ rûhı-yçün lirızâihi’
l-Fâtihâ“
Mezar taşı K08 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 09.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Hayf gurbetde vefât eyledi ol zât-ı şerîf
Oku gel rûhına bir Fâtihâ sen ey züvâr
Kerem ile burada eyle birazcık tevkîf
Geldi bir cevheri târîh dédi hâtif-i aŋa
Genc idiŋ vay yazık oldı saŋa vay Nazîf
Sene 1251 fî 23 ş. (Şevvâl)“
Mezar taşı K09 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 12.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“[……..] érdi ecel kazâ
Vâh fırkatâ âh bir ğarîb hem kâ[….]
[…..]udururdım kadarı haseniniŋ […..]
Gûyâ bir merd …. çûn baş […..]
Kabrini her kim ziyâret eylerse âb dest
Eylesin bir Fâtihâ ihsân çer-ile? Du’â
İki er fevtine geldi dedi dehri târîh
Hakka oldı cân ser el-hâcî ‘Âşık Mustafâ
1223
Fî 11 zâ (zilkade)“
Mezar taşı K10 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 12.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“[………………….]
İctinâb éde makâsîdin saf….[……]
Çûn Selîm Ağa mukîm ay dolıdır set? Bu duhteri
Şerîfe ‘Âdile Hânım bulmadı mevtden emân
Hayf kim ol genc iken gitdi bekâya bî murâd
Nûş édüb şehîd-i şehâdet kıldı o ….-ı mekân
Gûş édüb Râşid bu âhir mısraı târîh dédi
Bu şehîd-i dîr-i? cân icün kim vér? du’â ahsen? hemân
Fî 9 L. (Şevval) sene 1231“
Mezar taşı K11 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 16.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
(Vezni: Fâ’ilâtün/Fâ’ilâtün/Fâ’ilâtün/Fâ’ilün)
“Hüve’l-Bâkî
El-çeküb bi’l-cümleden étdim bekâya rıhleti
Terk édüb gerüye mâl-ı mülki devleti
Kim gelüb kabrim ziyâret eyleyen ihvânım
Okusunlar rûhım içün kul hüve’l-lâhu âyeti
Müteferrika der-gâh-ı ‘âlî Vîdinli
Mehemmed Ağanıŋ mahdûmı za’mâdan? ‘Alî
[Begi]ŋ rûhına Fâtihâ
Sene 1229“
Mezar taşı K11’in sağında bulunan ve fotoğrafta kısmen gözüken mezar taşı (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 16.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Fâtihâ
Harbiyye-i hümâyûndan
Mahrec ‘an hⱽâce-gân
……….ân-ı hümâyûndan
………… Bek kâi………
………… mağfûrun lehû
…………………..“
Mezar taşı K12 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 16.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
(Vezni: Mefâ’îlün/Mefâ’îlün, sekizli hece ölçüsü)
“[…………….]
Édüb terk-i mâ sivâyı
Bu gün ‘azm-i bekâ étdi
Ecel câmın édüb hem nûş
Makâm-ı nûr-cenân étdi
Bu dünyânıŋ bekâsı yok
Bilür-ken ‘âkıbet fânî
Giyüb cennet libâsını
Fenâi terk édüb gitdi
Sergenli el-Hâcc Ebû Bekr Ağa
Zâde hassa hasekîlerinden
Vîze müslimi merhûm ve mağfûr
Es-Seyyid ‘Osmân Ağanıŋ
Rûhına el-Fâtihâ
Sene 1217
Fî 15 ş (şaban)“
Mezar taşı K13 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 21.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Mâder? Eyledim bulsun? Sahblerin? ‘Arz eyleyüb …
Çehre-i zer …… ve dîde-i pür …kibâr
Çûn-ki ol hûrî vü şey toprağa …..
…….. dem-be-dem fân ağlasun …..
……… cenân édüb …….. feyz-le
Hem-dem éde hûr-la ğılmânlar ……
Derd édüb bu mısra’ı dér vâlîd-i târîhini
‘Adn içinde ‘Âyşe Zehrâ ola? Hem-cân?“
Mezar taşı K14 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 21.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Küllü men ‘aleyhâ fân
Medîne-i Vîze kazâsında me’zûn
…… olub irci’î ilâ Rabbik
Nidâsını lebbeyk ……. ecânib? Ve gül-şend ey?
Bekâ-i rahmet ve ‘azîmet éden merhûm
Ve mağfûr es-Seyyid Mehmed Nûru’l-lâh
………………“
Mezar taşı K15 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 21.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Hüve’l-Bâkî
Beni kıl mağfiret yâ Rabb-i Yezdân
Bihakkın ‘arş-ı a’zam nûr-ı Kur’ân
Gelüb kabrim ziyâret éden ihvân
Okıya rûhıma bir Fâtihâ ihsân
……. kazâsı……………“
Mezar taşı K16 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 21.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“M……………..
Soldı ecelden sanki cihâna gelmedi
[…..]… kılmadı? Serâylı Mehemmed Ağa
[………….] Ağanıŋ kerîmesi“
Mezar taşı K17 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 21.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Fâtihâ Hayâtınıŋ henûz yedi senelik
Devr-i ……….sinde iken fırkat
Cismâniyyeye? Tahammül édemeyerek
Âğûş yedire? İlticâ éden
Şevkî Beg mağfûr mahdûmı
Celâle’d-dîn Beg rûhına“
Mezar taşı K18 (Sayın Furkan Yiğit Gürleyik 21.09.2026 tarihinde transkripsiyonu yapılmıştır):
“Hüve’l-Bâkî
Âhi-yle zâr kılarak tâzeligime doymadım
Hasreti fânî cihânda tûl-ı ‘ömr sürmedim
Tâze gül idim acılmadan soldım
Fırkata takdîr bu imiş tâ ezelden bilmedim
Ahmed Ağa zâde İbrâhîm
Ağanıŋ kerîmesi merhûme
Şerîfe Mollâ rûhına el-Fâtihâ
Sene 1263? Fî ….“
