Şeyhömerli Köyü, Niğde ili Ulukışla ilçesine bağlı eski bir yerleşim olup adının köyde yaşadığı rivayet edilen Şeyh Ömer’den geldiği kabul edilir¹. Köy mezarlığının üst kısmında yer alan türbe, yerel inanışa göre Şeyh Ömer Adulî Hazretleri’nin kabri üzerine inşa edilmiş olup bölgenin en eski ziyaret mekânlarından biridir. Türbenin inşa kitabesinde Hicrî 1080 / Miladî 1669 tarihi okunmakta; kitabeye göre yapı Şeyh Rüstem’in isteğiyle Şeyh Yakub tarafından yaptırılmıştır². Tek mekânlı, kubbeli ve yaklaşık 4.75 × 4.75 metre ölçülerinde kare planlı yapısı, taş örgü tekniği ve sadeliğiyle tipik bir kırsal Anadolu türbesi görünümü sergiler³. İç mekânda biri Şeyh Ömer’e atfedilen birkaç sanduka bulunur⁴. Yapının çevresinde aktarılan menkıbeler ve sözlü gelenekler, türbenin yüzyıllar boyunca ziyaret edilen bir kutsal alan olarak yaşadığını; müritleri ve köy halkının burada çeşitli adak, dua ve anma pratikleri sürdürdüğünü göstermektedir⁵. Bu gelenek günümüzde de devam etmekte; her yıl düzenlenen pilav-ayran etkinlikleri, Şeyhömerli’nin kültürel belleğinde türbeyle bağlantılı bir toplumsal ritüel niteliği taşımaktadır⁶. Bununla birlikte türbe üzerine mevcut yayınların çoğu yerel derlemelere dayanmakta; yapının ayrıntılı mimarî ölçümleri, malzeme analizleri ve sistematik belgeleme çalışmaları ise henüz yeterince yapılmamıştır. Bu nedenle Şeyh Ömer Türbesi hem mimarî hem de etnografik açıdan derinlemesine incelenmeyi hak eden önemli bir kültürel miras varlığı olarak değerlendirilmektedir⁷.

1- Borhaber.net, “Şeyh Ömer Hazretleri” (yerel tarih ve gelenek derlemesi).

2- Ş. İ. Kılıç, “Şeyh Ömerli Türbesi Hakkında”, Academia.edu’da yayımlanan çalışma.

3- Kılıç, a.g.e., mimari tanımlama bölümü.

4- Kılıç, a.g.e., iç mekân ve sanduka bilgileri.

5- Kılıç, a.g.e., sözlü tarih ve menkıbe derlemeleri.

6- SSS Journal, Niğde–Ulukışla Şeyhömerli Pilav–Ayran Etkinlikleri (Somut Olmayan Kültürel Miras değerlendirmesi).

7- Kılıç, a.g.e.; ayrıca bölgeye ilişkin saha gözlem raporlarında vurgulanan belgeleme eksiklikleri.

✶ Medya