Mahpeyker Kösem Sultan tarafından H.1054/M.1644 tarihinde yaptırılan namazgâh ve çeşme, kesme taştan inşa edilmiştir, çeşmenin ön cephesi mermer kaplamadır. Set halinde olan namazgâhın etrafı alçak bir duvar ile çevrili olup, namazgah çeşmenin arkasında, çeşmeye bitişik olarak yer almaktadır. Namazgâh sofası bir dönem kahvehane olarak kullanılmıştır. Kıble taşı ise yok edilmiştir.

Çeşmenin sülüs yazı ile on bir beyit, dört sıra olarak düzenlenmiş ve kartuşlar içine yazılmış manzum kitabesi Selânikli müderris ve kadı şair Yümni Mehmed Efendi’ye aittir.1

Haseki Sultan Çeşme Kitabesinin Okunuşu:
1-Hâsekî Sultân ü makbûlü’l-eser
2- Nâm u bünyâdı mu‘azzez mu‘teber
3- Kâdir-i mutlak anı hıfzeylesün
4- Sıhhatine gelmesün aslâ zarar
5- ‘Ömrünü dahi dırâz etsün anın
6- ‘Ayilesin? görmesün her dem keder

7- Çünki ihyâ etmeğe bu menzîli
8- Hâtif-i gayb eyledi ana haber
9- İltizâm etdi vücûd-ı pâkine
10- Bu makâma kılmağı hüsn-i nazar
11- Bir binâ yapdırdı kim dâim olur
12- Âb-ı hayâvân isteyenlere makarr

13- Suffesine vaz‘-ı mihrâb olub
14- Tâ‘at ehline kılındı mustakarr
15- Zîr ü bâlâsını tezyîn etmeğe
16- Cem‘ idüb lü’lü gibi mermer-i hacer
17- Hem behiştend-asâ miyâh-ı zülâl
18- Çevre-i mebnâ serv çınar ile şecer

19- Gölgelerde şürb içün âb-ı hayât
20- Ekl içün ehl-i dile ve [e]hl-i şükr
21- Olsa dâimî ‘aceb mî târîhi
22- Çeşmede âb-ı revân olmak meğer. Sene 1054

Çeşme Kitabesinin Günümüz Türkçesi:
1-Haseki Sultan’ın kabul görmüş eserleri
2- Namıyla yaptırdığı binalar muteberdir hem de kıymetli
3- Allah Teâlâ onu korusun
4- Sıhhatine asla zarar gelmesin
5- Valide Sultan’ın ömrünü de uzun etsin
6- Ailesi? hiçbir zaman keder görmesin

7- Bu mekânı ihya etsin diye
8- Gaipten bir ses haber verdi kendisine
9- Ortaya koydu bütün pak varlığını
10- Buraya çekmek için güzel bakışları
11- Yaptırdı bir bina daima kalsın diye
12- Dinlenme yeri olsun hayat suyu isteyenlere

13- Mihrap konuldu namazgâhına
14- Namaz kılma yeri yapıldı ibadet ehline
15- Yukarıdan aşağıya süslemek için burayı
16- Topladı inci gibi mermer taşını
17- Tatlıdır suyu hem cennet gibi
18- Çeşmenin çevresine servi, çınar ve ağaçlar dikildi

19- Gölgelerde hayat suyundan içmeleri için
20- Hem gönül ehli ile şükür ehlinin yemesi için
21- Hayret edilir mi tarihi daima kalsa?
22- Her zaman çeşmede akarsu olsa
Sene H. (1054) M. (1644)

Çeşmenin üstünde bulunan kandil biçiminde müsenna (aynalı) kitabenin okunuşu:

Bismillâhirrahmânirrahîm
Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla

Mahpeyker Valide Sultan Namazgahı Minberinde Bulunan Âyetin Okunuşu:

فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِؕ

(Artık yüzünü Mescid-i Harâm tarafına çevir.) Bakara sûresi 144. âyet.

Kitabeyi okuyanlar: Hasibe Durmaz, Cengiz Elmas, Abdullah Yücel, Suat Karataş, Mehmet Arif Vural ve diğer arkadaşlar.

Günümüz Türkçesi: Hasibe Durmaz

  1. Hatice Gül, İstanbul Namazgâhları, Y.L.T., Mimar Sinan G.S.Ü.,2014. ↩︎

✶ Medya